ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ κ. ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΛΟΥΡΗΣ για το βιβλίο του ΝΟΣΤΟΣ από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΛΚΥΣΤΗΣ

Καλημέρα σας. Σήμερα στο BEAUTY DAYS WITH A BOOK φιλοξενούμε τον συγγραφέα κ. ΧΡΗΣΤΟ ΦΛΟΥΡΗ για το βιβλίο του ΝΟΣΤΟΣ από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΛΚΥΣΤΗΣ

1.Τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος Νόστος και πώς συνδέεται με την πλοκή του βιβλίου;

Ο τίτλος του βιβλίου είναι κυριολεκτικός και όχι μεταφορικός, έχει να κάνει δηλαδή

με επιστροφή στην πατρίδα, με επαναπατρισμό. Η επιθυμία για νόστο σε ό,τι καθένας

θεωρεί πατρίδα προκαλεί την νοσταλγία, το άλγος, τον πόνο που πηγάζει από την

αδυναμία εκπλήρωσης αυτής της επιθυμίας.

Ο τίτλος έχει άμεση σχέση με την υπόθεση του έργου καθώς αυτό τοποθετείται

χρονικά στην εποχή της ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας

όπως καθορίστηκε από τη Σύμβαση Ανταλλαγής της Λοζάνης, το 1923. Η ανταλλαγή

αυτή που πραγματοποιήθηκε με μοναδικό κριτήριο το θρήσκευμα, συμπεριέλαβε και

πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι Τουρκοκρητικοί, οι οποίοι δεν ήταν τουρκικής

καταγωγής αλλά εξισλαμισμένοι Κρήτες, που ωστόσο αναγκάστηκαν να

εκπατριστούν, αφήνοντας πίσω τους περιουσίες και παίρνοντας μαζί τους μοναχά τις

μνήμες. Μνήμες που διατήρησαν και μετέδωσαν και στις επόμενες γενιές

δημιουργώντας μια εξιδανικευμένη πολλές φορές εικόνα της Κρήτης.

2.Το έργο σας είναι μυθιστόρημα. Πώς γεννήθηκε η αρχική ιδέα;

Πράγματι το έργο είναι μυθιστόρημα του οποίου η δράση, ωστόσο, γίνεται απόπειρα

να τοποθετηθεί μέσα σε στέρεα ιστορικά πλαίσια. Είναι μια ιστορία επινοημένη που

όμως θα μπορούσε κάλλιστα να έχει συμβεί στην πραγματικότητα. Η ιδέα του

βιβλίου δεν είναι καινούρια καθώς σπερματικά υπάρχει και σε προηγούμενα έργα

μου. Οι πρόσφυγες που φτάνουν και εξακολουθούν να φτάνουν στην Ελλάδα από

διάφορα μέρη, τα ασυνόδευτα παιδιά, οι προσπάθειες τους να ριζώσουν σε μια

καινούρια πατρίδα, η αντιμετώπισή τους από αρχές και ντόπιους , θα μπορούσαν να

θεωρηθούν το αρχικό έναυσμα να σκεφτώ ότι σε άλλες ιστορικές περιόδους, άλλες

πληθυσμιακές ομάδες, ανάμεσά τους και οι Έλληνες, αναγκάστηκαν να πάρουν το

δρόμο της προσφυγιάς αντιμετωπίζοντας ακριβώς τα ίδια προβλήματα...

3..Ποιες θεματικές κυριαρχούν στο βιβλίο; Μιλάμε για ταξίδι, μνήμη, επιστροφή;

Θα έλεγα ότι οι τρεις λέξεις που επιλέξατε περιγράφουν τις βασικές θεματικές του

βιβλίου. Θα προσέθετα ωστόσο πλάι σ’ αυτά τα ουσιαστικά κάποια επίθετα

προσδιορίζοντας τα με μεγαλύτερη ευκρίνεια: θα έλεγα λοιπόν: αναγκαστικό/

αθέλητο/πικρό ταξίδι, επώδυνη μνήμη, μνήμη που γδέρνει, ελπιδοφόρα επιστροφή.

4.Ο Νόστος είναι μια έννοια βαθιά ριζωμένη στην ελληνική παράδοση (Οδύσσεια,

πατρίδα, μνήμη). Πώς την ερμηνεύετε εσείς μέσα από το δικό σας κείμενο;

Στο κείμενό μου δεν υπάρχει προσπάθεια να δοθεί μια άλλη ερμηνεία στην έννοια

«Νόστος» πέρα από εκείνη που πραγματικά έχει, αλλά να δοθούν οι πραγματικές της

διαστάσεις. Πράγματι από τον πιο διάσημο νόστο, εκείνον του Οδυσσέα, έως σήμερα

η σημασία της λέξης δεν έχει αλλάξει, γιατί αναφέρεται στην έννοια της επιστροφής

στην πατρώα γη, η οποία για τον καθένα από μας έχει ιδιαίτερο συναισθηματικό

βάρος. Φορτισμένοι με αυτά τα συναισθήματα κάποιοι από τους ήρωες του βιβλίου

πειθαρχούν και εγκαταλείπουν αναγκαστικά την πατρίδα, άλλοι αρνούνται

πεισματικά να το πράξουν ενώ άλλοι σχεδιάζουν ήδη την επιστροφή τους...

5.Ποιος είναι ο κεντρικός ήρωας και ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που καλείται

να αντιμετωπίσει;

Επειδή το βιβλίο ξεκινά από διαφορετικές χρονικές αφετηρίες το κεντρικό πρόσωπο

δεν είναι ένα. Στο πιο πρόσφατο χρονικό σημείο (1997) κεντρικό ήρωας είναι ένας

Τούρκος ιστορικός, ο Αλή Σαμπούν, απόγονος μιας οικογένειας Τουρκοκρητικών, ο

οποίος έρχεται στο Ρέθυμνο για μια σειρά διαλέξεων στο Πανεπιστήμιο αθετώντας

ουσιαστικά την συμβουλή του παππού του που του έλεγε “Να μην πας ποτέ στην

Κρήτη”! Μ’ ακούς; Ποτέ! Γιατί μια φορά να πατήσεις το χώμα της και πιείς το νερό

της, μια φορά να βρέξεις τα πόδια σου στη θάλασσά της, θα ξυπνήσει το αίμα... Κι άμα

ξυπνήσει το αίμα, γυρισμός δεν υπάρχει. Ύστερα, παντού, όπου και να πας, θα ’ναι

ξενιθιά”. Η πρόκληση που αντιμετωπίζει είναι αν θα παραμείνει όπως οφείλει ως

ιστορικός, ουδέτερος και αντικειμενικός ή θα αφεθεί να παρασυρθεί από το

συναίσθημα.

Στο παλαιότερο χρονικό επίπεδο του βιβλίου (από το 1897 έως και το 1923) ο

βασικός ήρωας είναι ο Σμαήλης ο Σαπουνιντζής, ένα φιλήσυχος μουσουλμάνος

σαπονοποιός κάτοικος του Ρεθύμνου, ο οποίος με το φτωχό του το μυαλό δεν

μπορούσε να καταλάβει πως είναι δυνατόν κάποιοι να καθορίζουν με μια

μονοκοντυλιά τις τύχες των ανθρώπων: «“Θα κάμω μια τελευταία παρτίδα σαπούνι κι

ύστερα θα φύγω από το Ρέθεμνος”, έλεγε, “να πέψω το μισό του Βενιζέλου και το άλλο

μισό θα το κρατώ πεσκέσι του Κεμάλη, γιατί μια ολόκληρη ζωή πρέπει να

σαπουνίζονται για να φύγει το κρίμα τόσων ψυχών που πήρανε στον λαιμό τους”.

6.Τι ρόλο παίζουν τα συναισθήματα και οι σχέσεις με τους άλλους χαρακτήρες στην

εξέλιξη της ιστορίας;

Πέρα από τους δύο βασικού ήρωες που ανέφερα, υπάρχουν πολλοί άλλοι ουσιαστικοί

επινοημένοι χαρακτήρες που συμβάλλουν στην εξέλιξη της πλοκής και στην

ολοκλήρωση του έργου όπως ο Αμπντούλ, η Κατερίνα, ο φοβερός και τρομερός

παπά- Μανουσάκης με τη διπλή ζωή, η Αντίκλεια, αλλά και υπαρκτά πρόσωπα όπως

η γριά Φούνταινα, ο πρόξενος Καλοκαιρινός....

Στην ιστορία και στην εξέλιξή της παίζουν μεγάλο ρόλο, τόσο τα συναισθήματα των

προσώπων μεταξύ τους όσο και τα συναισθήματα που γεννιούνται από τις

αναμνήσεις τόπων, αντικειμένων, καταστάσεων, ζώων, μυρωδιών, ήχων... Όλα αυτά

τα στοιχεία που κάνουν τον Νόστο ποθητό και την αδυναμία επίτευξής του πολλαπλά

επώδυνη.

7.Υπάρχουν προσωπικά σας βιώματα που ενσωματώθηκαν στο βιβλίο;

Όπως είναι απολύτως φυσικό, υπάρχουν δικά μου βιωματικά στοιχεία μέσα στο

βιβλίο. Πρώτο απ’ όλα το γεγονός ότι ζω -έστω και λίγο- μακριά από την Κρήτη, με

κάνει να αισθάνομαι την έλλειψή της, αν και η δική μου απομάκρυνση δεν ήταν

αναγκαστική ούτε αθέλητη. Έπειτα, ακόμη κι αν οι ήρωες είναι πλασματικοί, νομίζω

ότι προσπάθησα να αποδώσω με αρκετή πειστικότητα την ατμόσφαιρα της ζωής στο

νησί καθώς και τους χαρακτήρες για μερικούς από τους οποίους είχα κάποια

συγκεκριμένα πρόσωπα στο μυαλό μου.

8.Σε ποιον αναγνώστη πιστεύετε ότι θα «μιλήσει» περισσότερο αυτό το μυθιστόρημα;

Θεωρώ ότι το μυθιστόρημα θα μπορούσε να ικανοποιήσει τους αναγνώστες με

ιστορικά ενδιαφέροντα, καθώς ένα μέρος του περιέχει καθαρά ιστορικά στοιχεία,

μαρτυρίες, αυθεντικά αποσπάσματα από εφημερίδες της εποχής κρητικές και

Αθηναϊκές που δίνουν, νομίζω, ένα στέρεο ιστορικό υπόβαθρο μέσα στο οποίο

κινούνται και δρουν οι ήρωες.

Από την άλλη πιστεύω πως μπορεί να ικανοποιήσει και τους αναγνώστες που

επιθυμούν να κάνουν ένα ταξίδι γεμάτο συναισθήματα και συγκινήσεις.

9.Αν ο Νόστος είχε ένα μουσικό θέμα, ποιο θα ήταν;

Χωρίς δεύτερη σκέψη το μουσικό θέμα του τραγουδιού «η Αγάπη» των Χαϊνηδων.

10.Ποιες είναι οι επόμενες συγγραφικές σας επιδιώξεις; Σκέφτεστε τη συνέχεια ή ένα

εντελώς νέο εγχείρημα;

Αν και το είχα σκεφτεί, τελικά απέρριψα μέσα μου την ιδέα να γράψω τη συνέχεια

του Νόστου. Αυτή τη στιγμή γράφω ένα καινούριο μυθιστόρημα αλλά επιμελούμαι

ξανά κι ένα παλαιότερο που θα ήθελα πολύ να επανεκδώσω.

Τελειώνοντας με τις ερωτήσεις, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για

ακόμη μία φορά. Πείτε μας πού και πώς μπορούμε να βρούμε εσάς και

το βιβλίο σας.

Εγώ σας ευχαριστώ θερμά για τις ενδιαφέρουσες ερωτήσεις. Ζω στην Σπάρτης όπου

και εργάζομαι ως καθηγητής Μέσης εκπαίδευσης. Μπορεί κανείς να με «συναντήσει»

και στα social media: Facebook και Instagram . Το βιβλίο μου κυκλοφορεί κανονικά

και υπάρχει σε πολλά βιβλιοπωλεία. Μπορείτε επίσης να το παραγγείλετε σε

οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο ή και από το ηλεκτρονικό κατάστημα των εκδόσεων

Ελκυστής: https://elkistis.gr/

ΝΟΣΤΟΣ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΛΟΥΡΗΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΛΚΥΣΤΗΣ


Από τη στιγμή που πάτησα το πόδι μου στην Κρήτη, πρωτοαντίκρισα τα βουνά και είδα τη θάλασσα, δεν ξέρω πώς, ενεργοποιήθηκε μέσα μου ένας αρχέγονος μηχανισμός, το ένστικτο ίσως, που με κάνει να μην είμαι πια ο ίδιος. Ίσως να ξύπνησαν απότομα με το νερό, με τον αέρα, με τις μυρωδιές όλοι οι πεθαμένοι πρόγονοι που κουβαλώ μέσα μου και ζητάνε δικαίωση… ή μπορεί και οι αδικαίωτοι άνθρωποι να μην πεθαίνουν ποτέ. Και τώρα σαν να απαιτεί ο καθένας από αυτούς να πάρω πίσω εγώ όλα όσα αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν εκείνοι φεύγοντας… Σαν να φορτώθηκα ξαφνικά ένα βάρος στις πλάτες μου, έναν βράχο πελώριο που πρέπει να τον κουβαλήσω ή μάλλον να τον σπρώχνω για όλη την υπόλοιπη ζωή μου στον ανήφορο σαν τον Σίσυφο.

«Να μην πας ποτέ στην Κρήτη», με συμβούλευε μέχρι τα στερνά του ο παππούς μου. «Μ’ ακούς; Ποτέ!» μου έλεγε. «Γιατί μια φορά να πατήσεις το χώμα της και πιεις το νερό της, μια φορά να βρέξεις τα πόδια σου στη θάλασσά της, θα ξυπνήσει το αίμα… Κι άμα ξυπνήσει το αίμα, γυρισμός δεν υπάρχει. Ύστερα, παντού, όπου και να πας, θα ’ναι ξενιθιά».



#Νόστος #ΧρήστοςΦλούρης #ΕκδόσειςΕλκυστής #μυθιστόρημα #greekbooks #bookstagramgreece #λογοτεχνία #νέοβιβλίο #booklover #αναγνώσεις