ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΚΟΥΡΑΒΑΝΑ για το βιβλίο «Οικογένεια: Οι δεσμοί που μας μεγαλώνουν» από τις Εκδόσεις Αγγελάκη

Καλημέρα σας,

σήμερα στη στήλη “Beauty Days with a Book” φιλοξενούμε την Ελένη Παπαδοπούλου και τον Νίκο Κουραβάνα, με αφορμή το βιβλίο τους «Οικογένεια: Οι δεσμοί που μας μεγαλώνουν», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αγγελάκη.

Ένα βιβλίο που προσεγγίζει την οικογένεια ως έναν ζωντανό δεσμό που διαμορφώνεται και εξελίσσεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Μέσα από οικογενειακά μοτίβα, άγραφους νόμους, σιωπηλές συμμαχίες, άλυτες συγκρούσεις και τραύματα του παρελθόντος, οι συγγραφείς μάς καλούν να δούμε πιο βαθιά τις σχέσεις που μας έχουν διαμορφώσει. Γιατί ο ρόλος του γονιού δεν τελειώνει όταν το παιδί ενηλικιωθεί και η οικογένεια χρειάζεται διαρκή φροντίδα, επίγνωση και συναισθηματική παρουσία. Ένα βιβλίο που αφορά όλους μας, είτε έχουμε τον ρόλο του παιδιού είτε του γονιού.

1.Ποια ήταν η βασική αφορμή που σας οδήγησε να γράψετε μαζί το

βιβλίο «Οικογένεια: Οι δεσμοί που μας μεγαλώνουν» και τι θέλατε

περισσότερο να φωτίσετε μέσα από αυτό;

Ν.Κ.: Η βασική αφορμή για τη συγγραφή του βιβλίου ήταν η επαγγελματική

μας εμπειρία και η επαφή μας με ανθρώπους που, μέσα από τις προσωπικές

τους δυσκολίες, ανέδειξαν πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει η οικογένεια στη

ζωή μας. Μέσα από τις ατομικές συνεδρίες, αλλά και τις ομάδες γονέων,

διαπιστώσαμε πόσο συχνά οι σχέσεις με τους γονείς, τα βιώματα της παιδικής

ηλικίας και οι οικογενειακές προσδοκίες εξακολουθούν να επηρεάζουν τον

τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε ως ενήλικες. Θέλαμε, λοιπόν, να φωτίσουμε

τις δυναμικές που αναπτύσσονται μέσα στην οικογένεια, τόσο εκείνες που

ενισχύουν τους δεσμούς όσο και εκείνες που δημιουργούν αποστάσεις,

συγκρούσεις και συναισθηματικές δυσκολίες. Μας ενδιέφερε ιδιαίτερα να

αναδείξουμε πώς οι άγραφοι οικογενειακοί κανόνες, οι ρόλοι που

αναλαμβάνουμε και οι προσδοκίες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά

επηρεάζουν τις σχέσεις μας, πολλές φορές χωρίς να το συνειδητοποιούμε.

Ε.Π.: Παράλληλα, επιθυμία μας ήταν να δείξουμε ότι η οικογενειακή μας

ιστορία δεν αποτελεί μια προκαθορισμένη πορεία που είμαστε υποχρεωμένοι

να ακολουθήσουμε. Μέσα από την αυτογνωσία, την κατανόηση και την

ανάληψη προσωπικής ευθύνης μπορούμε να αναγνωρίσουμε όσα μας

δυσκολεύουν και να δημιουργήσουμε πιο υγιείς σχέσεις. Πάνω απ’ όλα,

θέλαμε να προσφέρουμε στους αναγνώστες μια αφορμή να κοιτάξουν την

οικογένειά τους κατάματα, αποκτώντας μεγαλύτερη επίγνωση, να

κατανοήσουν βαθύτερα τον εαυτό τους και να ανακαλύψουν ότι οι

οικογενειακοί δεσμοί, ακόμη κι όταν δοκιμάζονται, μπορούν να εξελίσσονται

και να αποκτούν νέο νόημα. Όλες οι σχέσεις θέλουν προσπάθεια για να

εξελιχθούν, οφείλουμε να είμαστε παρόντες και ανοιχτοί στις αλλαγές. Το

ίδιο απαιτούν και οι οικογενειακές σχέσεις. Δεν είναι δεδομένες, δεν είναι εξ

ολοκλήρου θετικές ή ωφέλιμες για εμάς.

2.Στο βιβλίο αναφέρετε ότι ο ρόλος του γονιού είναι ένας ρόλος δια

βίου. Τι σημαίνει στην πράξη να παραμένει ένας γονιός «παρών» στη

ζωή του παιδιού του και μετά την ενηλικίωσή του;

Ν.Κ.: Το γεγονός ότι ο ρόλος του γονιού είναι δια βίου δεν σημαίνει ότι

παραμένει ίδιος σε όλες τις φάσεις της ζωής του παιδιού. Αντίθετα,

χρειάζεται να μετασχηματίζεται καθώς το παιδί μεγαλώνει, αποκτά αυτονομία

και διαμορφώνει τη δική του πορεία. Ο γονιός που κάποτε προστάτευε,

καθοδηγούσε και έπαιρνε αποφάσεις για το παιδί του καλείται σταδιακά να

μάθει να στέκεται δίπλα του, χωρίς να αποφασίζει στη θέση του. Στην πράξη,

το να παραμένει ένας γονιός παρών σημαίνει να ενδιαφέρεται ουσιαστικά για

τη ζωή του ενήλικου παιδιού του, να το ακούει, να σέβεται τις επιλογές του

και να του προσφέρει υποστήριξη όταν τη χρειάζεται, χωρίς να επιβάλλει τη

δική του άποψη. Σημαίνει να μπορεί να αποδεχτεί ότι το παιδί του ενδέχεται

να επιλέξει έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, να διαφωνήσει μαζί του ή να

ακολουθήσει μια πορεία που δεν ανταποκρίνεται στις δικές του προσδοκίες.

Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες για τους γονείς είναι να διακρίνουν τη

φροντίδα από τον έλεγχο. Συχνά, πίσω από την υπερβολική παρέμβαση

κρύβεται ο φόβος της απώλειας ή η δυσκολία αποδοχής ότι ο γονεϊκός ρόλος

αλλάζει. Ωστόσο, η αγάπη δεν χρειάζεται να αποδεικνύεται μέσα από τη

διαρκή παρουσία, τις συμβουλές ή τη συμμετοχή σε κάθε απόφαση. Αντίθετα,

εκφράζεται και μέσα από την εμπιστοσύνη που δείχνουμε στην ικανότητα του

παιδιού να διαχειρίζεται τη ζωή του. Παράλληλα, η σχέση χρειάζεται να

βασίζεται στην αμοιβαιότητα. Και το ενήλικο παιδί καλείται να αναγνωρίσει

τον γονιό ως έναν άνθρωπο με δικές του ανάγκες, συναισθήματα και όρια,

χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αναλαμβάνει την ευθύνη για τη συναισθηματική

του ισορροπία. Τελικά, ένας γονιός παραμένει πραγματικά παρών όταν

καταφέρνει να είναι διαθέσιμος χωρίς να γίνεται παρεμβατικός, να φροντίζει

χωρίς να περιορίζει και να αγαπά χωρίς να απαιτεί ανταλλάγματα. Η

ουσιαστική επιτυχία της γονεϊκότητας δεν βρίσκεται στο να παραμένει το

παιδί εξαρτημένο από τον γονιό του, αλλά στο να μπορεί να σταθεί αυτόνομα

στη ζωή, γνωρίζοντας ότι έχει δίπλα του έναν άνθρωπο στον οποίο μπορεί να

απευθυνθεί με εμπιστοσύνη και ελευθερία.

3.Πόσο σημαντικό είναι να κατανοήσουμε ότι πολλά από τα οικογενειακά

μοτίβα που επαναλαμβάνουμε ως ενήλικες έχουν τις ρίζες τους στη δική

μας παιδική ηλικία;

Ε.Π: Οι οικογενειακοί δεσμοί αποτελούν τις πρώτες και βαθύτερες σχέσεις

που αναπτύσσει ο άνθρωπος στη ζωή του. Στο πλαίσιο της οικογένειας

αποκτά τις πρώτες του εμπειρίες αγάπης, ασφάλειας και αποδοχής, αλλά και

τις πρώτες του επαφές με τις διαφωνίες και τις συγκρούσεις. Η οικογένεια

παραμένει σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας ένα βασικό σημείο αναφοράς,

ένας χώρος στον οποίο αναζητούμε σύνδεση, υποστήριξη και το αίσθημα του

ανήκειν. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να κατανοήσουμε ότι πολλά από τα μοτίβα

που επαναλαμβάνουμε στις ενήλικες σχέσεις μας διαμορφώθηκαν μέσα από

τις πρώτες εμπειρίες μας στην οικογένεια. Εκεί μάθαμε τι σημαίνει αγάπη,

εμπιστοσύνη, αποδοχή, επικοινωνία, αλλά και πώς αντιμετωπίζουμε τις

συγκρούσεις και τις συναισθηματικές δυσκολίες. Συχνά, χωρίς να το

αντιλαμβανόμαστε, αναπαράγουμε συμπεριφορές που έχουμε βιώσει ως

παιδιά, ακόμη κι αν συνειδητά έχουμε αποφασίσει να μην τις επαναλάβουμε.

Μπορεί να δυσκολευόμαστε να εκφράσουμε τις ανάγκες μας, να φοβόμαστε

την απόρριψη ή να αναζητούμε διαρκώς την επιβεβαίωση των άλλων, επειδή

έτσι μάθαμε να σχετιζόμαστε.

Η αναγνώριση αυτών των μοτίβων δεν αποσκοπεί στο να κατηγορήσουμε τους

γονείς μας, αλλά στο να κατανοήσουμε πώς οι εμπειρίες μας, επηρεάζουν το

παρόν. Όταν αντιληφθούμε την προέλευση ορισμένων συμπεριφορών,

μπορούμε να επιλέξουμε αν θέλουμε να τις διατηρήσουμε ή να τις αλλάξουμε.

Αυτό απαιτεί αυτογνωσία, ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας και, κάποιες

φορές, τη βοήθεια ενός ειδικού. Χρειάζεται επίσης να αποδεχτούμε ότι δεν

μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν, μπορούμε όμως να επηρεάσουμε τον

τρόπο με τον οποίο αυτό καθορίζει τις σημερινές μας επιλογές. Δεν είμαστε

καταδικασμένοι να επαναλαμβάνουμε την οικογενειακή μας ιστορία. Όσο

περισσότερο κατανοούμε όσα έχουμε βιώσει, τόσο μεγαλύτερη ελευθερία

αποκτούμε να δημιουργούμε σχέσεις πιο συνειδητές, ισορροπημένες και

ουσιαστικές, χωρίς να μεταφέρουμε αυτόματα στις επόμενες γενιές όσα

κάποτε μας πλήγωσαν.

4. Αναφέρεστε σε άγραφους νόμους, σιωπηλές συμμαχίες και άλυτες

συγκρούσεις μέσα στις οικογένειες. Ποια από αυτά θεωρείτε ότι είναι πιο

δύσκολο να αναγνωρίσει ένας άνθρωπος στη δική του οικογένεια;

Ν.Κ.: Νομίζω ότι τα πιο δύσκολα στοιχεία να αναγνωρίσει κανείς στη δική του

οικογένεια είναι οι άγραφοι νόμοι και οι σιωπηλές συμμαχίες, ακριβώς επειδή

αποτελούν μέρος της καθημερινότητας και συχνά θεωρούνται απολύτως

φυσιολογικά. Κάθε οικογένεια διαμορφώνει τους δικούς της κανόνες, όχι μόνο

μέσα από όσα λέγονται ανοιχτά, αλλά κυρίως μέσα από όσα υπονοούνται,

αποφεύγονται ή θεωρούνται αυτονόητα. Μπορεί, για παράδειγμα, να υπάρχει

ένας άγραφος κανόνας σύμφωνα με τον οποίο δεν πρέπει να εκφράζουμε

θυμό, να μη διαφωνούμε με τους γονείς μας ή να μη συζητάμε γεγονότα που

ενδέχεται να προκαλέσουν αναστάτωση. Σε άλλες οικογένειες, ένα μέλος

αναλαμβάνει σταθερά τον ρόλο του ειρηνοποιού, ένα άλλο θεωρείται

υπεύθυνο για τα προβλήματα και κάποιο άλλο προστατεύεται από κάθε

κριτική. Οι ρόλοι αυτοί μπορεί να διατηρούν τις οικογενειακές ισορροπίες,

αλλά συχνά περιορίζουν την ελευθερία των μελών να εκφραστούν αυθεντικά.

Ε.Π.: Οι σιωπηλές συμμαχίες είναι εξίσου δύσκολο να αναγνωριστούν, επειδή

πολλές φορές δημιουργούνται χωρίς να υπάρχει συνειδητή πρόθεση. Ένας

γονιός μπορεί να αναζητά στο παιδί του συναισθηματική υποστήριξη απέναντι

στον άλλο γονιό ή ένα παιδί να αισθάνεται ότι πρέπει να πάρει θέση υπέρ

κάποιου, προκειμένου να διατηρήσει την αγάπη και την αποδοχή του. Έτσι,

χωρίς να γίνεται πάντα αντιληπτό, οι σχέσεις αποκτούν μια πολυπλοκότητα

που επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια. Οι άλυτες συγκρούσεις, από την

άλλη πλευρά, δεν εξαφανίζονται απαραίτητα επειδή σταματήσαμε να μιλάμε γι’

αυτές. Μπορεί να παραμένουν ενεργές μέσα από αποστάσεις, ψυχρότητα,

επαναλαμβανόμενα παράπονα ή υπερβολικές αντιδράσεις σε φαινομενικά

ασήμαντα γεγονότα. Συχνά, μάλιστα, οι άνθρωποι δυσκολεύονται να τις

αναγνωρίσουν, επειδή έχουν συνηθίσει τόσο πολύ την ένταση ή τη

συναισθηματική απόσταση, ώστε τις θεωρούν αναπόσπαστο μέρος της σχέσης

τους. Η δυσκολία βρίσκεται στο ότι η οικογένεια είναι το πρώτο περιβάλλον

μέσα στο οποίο μαθαίνουμε να σχετιζόμαστε. Επομένως, όσα έχουμε βιώσει

από μικροί μπορεί να αποτελούν για εμάς το μέτρο του φυσιολογικού, ακόμη κι

όταν μας πληγώνουν. Για να τα αναγνωρίσουμε, χρειάζεται να αναρωτηθούμε

ποιοι ρόλοι μάς έχουν ανατεθεί, τι αισθανόμαστε ότι δεν επιτρέπεται να

πούμε και ποιες συμπεριφορές επαναλαμβάνουμε χωρίς να εξετάζουμε αν

εξακολουθούν να μας εκφράζουν.

5.Η σχέση με τους γονείς μας –ή ακόμη και η απουσία αυτής της σχέσης–

επηρεάζει πολλές φορές τις μετέπειτα σχέσεις μας. Πώς μπορεί ένας

ενήλικας να αναγνωρίσει και να επεξεργαστεί αυτές τις επιρροές;

Ν.Κ.: Η σχέση που έχουμε αναπτύξει με τους γονείς μας αποτελεί ένα από τα

πρώτα πρότυπα μέσα από τα οποία μαθαίνουμε να αγαπάμε, να

εμπιστευόμαστε και να συνδεόμαστε με τους άλλους. Ακόμη και η απουσία

ενός γονιού ή η συναισθηματική του μη διαθεσιμότητα μπορεί να επηρεάσει

τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις σχέσεις στην ενήλικη ζωή.

Συχνά, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, μεταφέρουμε στις σχέσεις μας

φόβους, ανασφάλειες και προσδοκίες που διαμορφώθηκαν πολύ νωρίς.

Το πρώτο βήμα για να αναγνωρίσουμε αυτές τις επιρροές είναι να

παρατηρήσουμε τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα μας. Γιατί επιλέγουμε συχνά

ανθρώπους που δεν είναι συναισθηματικά διαθέσιμοι; Γιατί δυσκολευόμαστε

να εμπιστευτούμε, φοβόμαστε την απόρριψη ή αισθανόμαστε ότι πρέπει

διαρκώς να αποδεικνύουμε την αξία μας για να αγαπηθούμε; Τέτοιες

συμπεριφορές μπορεί να συνδέονται με παλαιότερες εμπειρίες και με ανάγκες

που δεν καλύφθηκαν επαρκώς στην παιδική μας ηλικία. Εξίσου σημαντικό

είναι να κατανοήσουμε ότι πολλές φορές επαναλαμβάνουμε ό,τι μας είναι

γνώριμο, ακόμη κι αν μας προκαλεί πόνο. Μπορεί, για παράδειγμα, να

αναζητούμε μέσα από μια ενήλικη σχέση την αποδοχή που στερηθήκαμε από

έναν γονιό, ελπίζοντας ασυνείδητα ότι αυτή τη φορά η ιστορία θα έχει

διαφορετική κατάληξη. Όταν, όμως, δεν έχουμε επίγνωση αυτής της ανάγκης,

κινδυνεύουμε να εγκλωβιστούμε σε σχέσεις που αναπαράγουν τις ίδιες

δυσκολίες.

Ε.Π.: Η επεξεργασία αυτών των βιωμάτων απαιτεί χρόνο, αυτογνωσία και

διάθεση να έρθουμε σε επαφή με συναισθήματα που ίσως για χρόνια

αποφεύγαμε. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό πλαίσιο

για να κατανοήσουμε την προσωπική μας ιστορία, να αναγνωρίσουμε τις

ανάγκες μας και να αναπτύξουμε νέους τρόπους σύνδεσης. Παράλληλα,

χρειάζεται να μάθουμε να θέτουμε όρια, να εκφράζουμε όσα αισθανόμαστε και

να επιλέγουμε σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαιότητα, ασφάλεια και

σεβασμός. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να διαγράψουμε το παρελθόν ή να

περιμένουμε από τους γονείς μας να αλλάξουν για να προχωρήσουμε. Κάποιες

φορές χρειάζεται να αποδεχτούμε ότι δεν θα λάβουμε ποτέ από εκείνους όσα

θα είχαμε ανάγκη. Η αποδοχή αυτή μπορεί να είναι επώδυνη, αλλά μας

επιτρέπει σταδιακά να πάψουμε να εξαρτάμε την αξία μας από όσα δεν

μπορέσαμε να λάβουμε. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε την οικογένεια μέσα στην

οποία μεγαλώσαμε, μπορούμε όμως να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο η

ιστορία της επηρεάζει το παρόν μας. Η ουσιαστική ελευθερία έρχεται όταν

αναγνωρίζουμε τα βιώματά μας, χωρίς να επιτρέπουμε να καθορίζουν όλες

τις επιλογές μας, και αρχίζουμε να δημιουργούμε σχέσεις που

ανταποκρίνονται σε αυτό που πραγματικά έχουμε ανάγκη σήμερα.

6. Στο βιβλίο μιλάτε για τη «δια βίου μάθηση των γονιών». Τι

χρειάζεται να μάθει ένας γονιός στην πορεία της ζωής του και γιατί η

γνώση από μόνη της δεν αρκεί χωρίς συναισθηματική παρουσία;

Ε.Π.: Η δια βίου μάθηση των γονιών σημαίνει, πάνω απ’ όλα, ότι η

γονεϊκότητα δεν είναι ένας ρόλος που κατακτάται μια φορά και παραμένει

ίδιος σε όλη μας τη ζωή. Είναι μια διαρκής πορεία εξέλιξης, που απαιτεί

αυτογνωσία, ευελιξία και διάθεση να επαναπροσδιορίζουμε τη σχέση μας με

τα παιδιά μας καθώς εκείνα μεγαλώνουν και αλλάζουν. Ένας γονιός

χρειάζεται να μάθει να αναγνωρίζει τα δικά του συναισθήματα, τις

ανασφάλειες και τα βιώματα που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο

μεγαλώνει τα παιδιά του. Να κατανοεί ότι δεν είναι απαραίτητο να επαναλάβει

όσα έζησε ο ίδιος στην παιδική του ηλικία, ούτε να μεταφέρει στα παιδιά του

τις δικές του ανεκπλήρωτες προσδοκίες. Χρειάζεται, επίσης, να μάθει να

ακούει χωρίς να κρίνει, να θέτει όρια χωρίς να απορρίπτει, να ζητά συγγνώμη

όταν κάνει λάθος και να αποδέχεται ότι το παιδί του είναι ένας ξεχωριστός

άνθρωπος, με τη δική του προσωπικότητα και πορεία ζωής.

Η γνώση, ωστόσο, από μόνη της δεν αρκεί. Ένας γονιός μπορεί να γνωρίζει

τις σωστές παιδαγωγικές αρχές, αλλά, αν δεν είναι συναισθηματικά

διαθέσιμος, δυσκολεύεται να δημιουργήσει ουσιαστική σύνδεση με το παιδί

του. Η συναισθηματική παρουσία σημαίνει να μπορεί να ακούσει τις ανησυχίες

του, να αναγνωρίσει τον φόβο ή τη λύπη του και να του προσφέρει ασφάλεια,

χωρίς να υποτιμά όσα αισθάνεται ή να σπεύδει να δώσει λύσεις. Σημαίνει,

κυρίως, να κάνει το παιδί να αισθάνεται ότι μπορεί να είναι ο εαυτός του

χωρίς να φοβάται ότι θα χάσει την αγάπη και την αποδοχή του γονιού του.

Τελικά, η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν γονιό δεν είναι να γνωρίζει πάντα τι

πρέπει να κάνει, αλλά να είναι πρόθυμος να κατανοεί, να αλλάζει και να

εξελίσσεται. Γιατί τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς, αλλά γονείς που

είναι πραγματικά παρόντες, αναγνωρίζουν τα λάθη τους και παραμένουν

πρόθυμοι να μαθαίνουν μαζί τους.

7. Η οικογένεια παρομοιάζεται με έναν ιστό αράχνης, εύθραυστο αλλά

ταυτόχρονα ανθεκτικό. Τι μπορεί να προκαλέσει τις μεγαλύτερες ρωγμές

σε αυτόν τον ιστό και τι μπορεί να τον βοηθήσει να ξαναδεθεί;

Ν.Κ.: Η οικογένεια μοιάζει πράγματι με έναν ιστό αράχνης, γιατί οι σχέσεις

των μελών της είναι αλληλένδετες και κάθε αλλαγή σε ένα σημείο μπορεί να

επηρεάσει ολόκληρο το σύνολο. Παρότι ο ιστός μπορεί να αντέξει πολλές

δυσκολίες, υπάρχουν συμπεριφορές που σταδιακά τον αποδυναμώνουν. Ίσως

οι μεγαλύτερες ρωγμές δημιουργούνται όταν απουσιάζει η ουσιαστική

επικοινωνία, όταν τα συναισθήματα αποσιωπώνται, όταν συσσωρεύονται

παράπονα που δεν εκφράζονται ή όταν η αγάπη συνδέεται με τον έλεγχο, τις

ενοχές και τις ανεκπλήρωτες προσδοκίες. Συχνά, δεν είναι ένα μεμονωμένο

γεγονός που απομακρύνει τους ανθρώπους, αλλά μικρές, επαναλαμβανόμενες

συμπεριφορές που τους κάνουν να αισθάνονται ότι δεν ακούγονται, δεν

γίνονται κατανοητοί ή δεν είναι αποδεκτοί. Και βέβαια, οι σιωπηλές

συμμαχίες, οι άγραφοι οικογενειακοί κανόνες και η δυσκολία να

αναγνωρίσουμε τα λάθη μας μπορούν να διευρύνουν ακόμη περισσότερο αυτές

τις ρωγμές.

Για να ξαναδεθεί αυτός ο ιστός, χρειάζεται πρώτα να αναγνωρίσουμε πού και

πώς έχει τραυματιστεί. Απαιτείται ειλικρινής επικοινωνία, διάθεση να

ακούσουμε πραγματικά ο ένας τον άλλον και θάρρος να αναλάβουμε την

ευθύνη για τη δική μας συμμετοχή στις δυσκολίες. Μια συγγνώμη μπορεί να

αποτελέσει την αρχή, αλλά η αποκατάσταση της σχέσης χρειάζεται συνέπεια,

χρόνο και αλλαγή συμπεριφοράς. Χρειάζεται, επίσης, να σεβόμαστε τα όρια

και την προσωπικότητα κάθε μέλους, χωρίς να απαιτούμε να σκέφτεται ή να

λειτουργεί όπως εμείς. Είναι σημαντικό, ωστόσο, να θυμόμαστε ότι η

αποκατάσταση δεν εξαρτάται πάντοτε από όλους στον ίδιο βαθμό. Μπορούμε

να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τη δική μας στάση, χωρίς να έχουμε τη

δύναμη να αλλάξουμε τον άλλον. Και σε ορισμένες περιπτώσεις, το ξαναδέσιμο

μπορεί να σημαίνει μια διαφορετική σχέση, με περισσότερη απόσταση αλλά και

πιο υγιή όρια. Τελικά, αυτό που κρατά τον οικογενειακό ιστό ανθεκτικό δεν

είναι η απουσία συγκρούσεων, αλλά η δυνατότητα των ανθρώπων να τις

αντιμετωπίζουν χωρίς να καταστρέφουν τη μεταξύ τους σύνδεση. Η

οικογένεια δεν χρειάζεται να είναι τέλεια για να παραμένει δεμένη.

Χρειάζεται να υπάρχει χώρος για την αλήθεια, την αποδοχή, τη συγχώρεση

και την αλλαγή. Γιατί οι δεσμοί δεν διατηρούνται μόνο επειδή μας ενώνει το

παρελθόν, αλλά επειδή συνεχίζουμε να επιλέγουμε, με επίγνωση και σεβασμό,

τον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να είμαστε μαζί.

8.Πιστεύετε ότι υπάρχει ένα σημείο στο οποίο οι γονείς χρειάζεται να

αφήσουν πίσω τους τις δικές τους προσδοκίες για τα παιδιά τους, ώστε

να τους επιτρέψουν να δημιουργήσουν τη δική τους ζωή και ταυτότητα;

Ε.Π: Αυτό είναι σημαντικό και θα πρέπει από τα πρώτα χρόνια στη ζωή του

παιδιού, οι γονείς να μην προβάλλουν έντονα τα δικά τους όνειρα, τις δικές

τους επιθυμίες και προσδοκίες πάνω στο παιδί. Τα παιδιά χρειάζονται όρια

και πρότυπα, αλλά χρειάζονται και χώρο ώστε να έχουν τη δυνατότητα να

αναπτύξουν τη δική τους προσωπικότητα, να κάνουν τις δικές τους επιλογές,

να κτίσουν τις δικές τους εμπειρίες, να κάνουν τα δικά τους λάθη και να

μάθουν μέσα από αυτά. Επίσης, όσο πιο νωρίς τα παιδιά αποκτήσουν

επίγνωση του ρόλου που έπαιξαν οι γονείς στη ζωή τους, τόσο πιο πιθανό

είναι να διαμορφώσουν τη δική τους ξεχωριστή ταυτότητα και τις δικές τους

αξίες, που θα είναι πιο κοντά στον πραγματικό τους εαυτό.

9. Καθώς το βιβλίο αφορά όλες τις ηλικίες, θα θέλατε να μας πείτε ποιο

μήνυμα θα κρατούσατε ξεχωριστά για τα παιδιά, για τους γονείς αλλά και

για τους ενήλικες που εξακολουθούν να είναι «παιδιά» μέσα στις δικές

τους οικογένειες;

Ε.Π.: Για τα παιδιά: τα παιδιά έχουν ανάγκη τους γονείς τους, χρειάζονται

φροντίδα, ασφάλεια, εμπιστοσύνη και όρια. Για τα παιδιά είναι σημαντικό να

υπάρχει αγάπη, ανιδιοτέλεια και άνευ όρων αποδοχή.

Για τους γονείς: οι γονείς μπαίνουν σε έναν ρόλο χωρίς προηγούμενη

εμπειρία, κουβαλούν όλα τα βιώματα και τις εμπειρίες του παρελθόντος και

των δικών τους γονιών και μαθαίνουν μέσα από τον ίδιο τους τον ρόλο.

Για τους ενήλικες: έχουμε τον ρόλο του παιδιού για όλη μας τη ζωή, αλλά

είναι πιο ενεργός ο ρόλος αυτός όσο οι γονείς μας βρίσκονται εν ζωή. Η

σχέση με τους γονείς μας είναι σημαντική αλλά ας έχουμε υπόψη ότι «δεν

είμαστε οι γονείς μας». Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να τους

αντιγράψουμε σε όλα, καθώς τότε είναι πιθανό να επαναλάβουμε και όλα τους

τα λάθη. Χρειάζεται κριτική αξιολόγηση και υιοθέτηση μονάχα εκείνων των

στοιχείων που μπορούν να μας οδηγήσουν προς την αυτοπραγμάτωση και την

ψυχική ολοκλήρωση.

10.Πώς ήταν η συνεργασία σας στη συγγραφή ενός βιβλίου με ένα τόσο

ευρύ και απαιτητικό θέμα και ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά ή

επαγγελματικά σας σχέδια;

Ν.Κ.: Η συγγραφή είναι μια κοινή μας αγάπη και από την αρχή είχαμε κοινό

τρόπο γραφής, οπότε πολλές φορές γράφουμε από κοινού ή ξεκινάει ο ένας

κάτι και το συμπληρώνει ο άλλος. Η συνεργασία μας ήταν αρκετά καλή, και το

υλικό το αντλήσαμε από τις εμπειρίες που έχουμε βιώσει σε συνεδρίες και σε

ομάδες.

Ήδη δουλεύουμε πάνω στο επόμενο βιβλίο μας, το οποίο, όπως και το

προηγούμενο, έχει ως αφετηρία την ψυχολογία και εστιάζει στις ανθρώπινες

σχέσεις και στον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε και διαχειριζόμαστε τα

συναισθήματά μας. Αυτή τη φορά, όμως, προσεγγίζουμε ένα πιο συγκεκριμένο

πεδίο συναισθημάτων, που συνδέεται με μια κατάσταση την οποία όλοι μας, σε

κάποια στιγμή της ζωής μας, καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Είναι ένα θέμα

που συναντάμε συχνά στις συνεδρίες μας, αλλά παρατηρούμε ότι πολλοί

άνθρωποι δυσκολεύονται ακόμη και να αναφερθούν σε αυτό, να εκφράσουν

όσα αισθάνονται και να μιλήσουν ανοιχτά γι’ αυτό που τους συμβαίνει.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμή και τη

χαρά να σας φιλοξενούμε στη σελίδα μας. Πριν ολοκληρώσουμε, θα

θέλατε να μας πείτε πού μπορούν οι αναγνώστες να σας βρουν στα social

media, καθώς και ένα email επικοινωνίας, και πώς μπορούν να

προμηθευτούν το βιβλίο σας;

Κι εμείς θέλουμε να σας ευχαριστήσουμε για την ευκαιρία που μας δώσατε να

μιλήσουμε για το βιβλίο μας και να μοιραστούμε τις σκέψεις μας.

Έχουμε ένα blog με το όνομα ευΨυχία (Θέματα Ψυχολογίας,

papadopsixologos.blogspot.com) και αντίστοιχη σελίδα στο Facebook.

Επίσης, έχουμε λογαριασμό στο Facebook και στο Instagram (Eleni

Papadopoualou, Nikos Kouravanas). Το email επικοινωνίας είναι:

papadoeleni@gmail.com και kouravanas@yahoo.gr. Το βιβλίο μας υπάρχει σε

αρκετά βιβλιοπωλεία, ενώ σε όσα δεν υπάρχει, οι αναγνώστες μπορούν να το

παραγγείλουν από αυτά ή και από τις Εκδόσεις Αγγελάκη.

Οικογένεια

Οι δεσμοί που μας μεγαλώνουν

Ελένη Παπαδοπούλου & Νίκος Κουραβάνας

 

Εκδόσεις Αγγελάκη

 

Το παρόν βιβλίο περιγράφει τις οικογενειακές σχέσεις, καλύπτοντας όλες τις ηλικίες. Εστιάζει στον ρόλο των γονιών, που είναι ένας δια βίου ρόλος, ο οποίος δημιουργεί συναισθήματα, ευθύνες, δεσμεύσεις, εντάσεις… Οι οικογενειακές σχέσεις μάς βοηθούν να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας και να κατανοήσουμε το πώς λειτουργούμε μέσα στις σχέσεις, γι’ αυτό απαιτούν ενασχόληση και γνώση αυτών. Η δια βίου μάθηση των γονιών είναι μια βαθιά βιωματική διαδικασία που συντελείται μέσα στις ίδιες τις σχέσεις, αρκεί ο γονιός να είναι παρών σωματικά, ψυχικά, συναισθηματικά και γνωστικά. Οι οικογενειακές σχέσεις μάς αφορούν όλους, έχοντας τον ρόλο είτε του παιδιού είτε του γονιού.

Η σχέση που έχουμε με τους γονείς μας –ή η απουσία της– μας συνοδεύει σε όλη μας τη ζωή και βρίσκεται στον πυρήνα όλων των μετέπειτα σχέσεών μας. Η δια βίου μάθηση των γονιών αποτελεί επένδυση στη σχέση και όχι μόνο στη γνώση, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός οικογενειακού περιβάλλοντος που ευνοεί την ψυχική υγεία, την προσωπική ανάπτυξη και τη διατήρηση ουσιαστικών δεσμών στον χρόνο. Η οικογένεια, όπως ένας ιστός αράχνης, υφαίνεται και ανανεώνεται καθημερινά· είναι εύθραυστη και ανθεκτική ταυτόχρονα, και η συνοχή της δεν είναι δεδομένη, αλλά αποτέλεσμα διαρκούς φροντίδας, επίγνωσης και συναισθηματικής επένδυσης.

Σε αυτό το ταξίδι της γνώσης για την οικογένεια, για εμάς τους ίδιους, όποιους ρόλους κι αν έχουμε, μας καλεί αυτό το βιβλίο να νιώσουμε, να προβληματιστούμε, να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας. Το βιβλίο περιγράφει οικογενειακά μοτίβα, άγραφους νόμους, σιωπηλές συμμαχίες και άλυτες συγκρούσεις, τραύματα του παρελθόντος και συναισθηματικά διλήμματα, ανεκπλήρωτες προσδοκίες και ρωγμές στους δεσμούς. Η σχέση του γονιού με τα παιδιά είναι μια σχέση που δεν τελειώνει με την ενηλικίωση των παιδιών, οπότε στόχος είναι να ακολουθήσουμε αυτή τη σχέση μέχρι την ολοκλήρωση του κύκλου της ζωής.

 

#Οικογένεια #ΟιΔεσμοίΠουΜαςΜεγαλώνουν #ΕκδόσειςΑγγελάκη #ΒιβλίαΨυχολογίας #BookstagramGreece