ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ κ. ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΕΡΑΣΗ για το βιβλίο της Η ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΑΚΧΙΚΟΝ

Καλημέρα σας,

σήμερα στη στήλη “Beauty Days with a Book” φιλοξενούμε τη συγγραφέα Δήμητρα Γεράση και το βιβλίο της «Η πρώτη συνάντηση», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Βακχικόν.
Μια συλλογή διηγημάτων που ανοίγει μικρά παράθυρα σε στιγμές, ανθρώπους και συναισθήματα, ιστορίες που μας θυμίζουν πως κάθε πρώτη συνάντηση κρύβει κάτι από την αλήθεια μας.

«Η πρώτη συνάντηση» είναι η πρώτη σας συλλογή διηγημάτων. Ποιο

ήταν το έναυσμα που σας οδήγησε σε αυτήν τη μορφή γραφής; Τι σας

γοητεύει στο διήγημα;

Μου αρέσει η σαφήνεια και η συντομία του διηγήματος. Μια ιστορία με

αρχή, μέση και τέλος, που μπορεί να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον

του αναγνώστη. Τα διηγήματα έχουν για μένα κάτι από την ένταση της

στιγμής, με ελκύει ακόμα η ακρίβεια που απαιτούν – η οικονομία των

λέξεων, η ανάγκη να δουλέψεις με υπαινιγμούς, σιωπές και νοήματα που

υποβόσκουν. Το διήγημα με υποχρεώνει να είμαι απόλυτα συνειδητή σε

κάθε λεπτομέρεια του κειμένου.

 

Στη συλλογή σας συναντάμε διαφορετικούς χαρακτήρες, στιγμές και

έννοιες που μοιάζουν να ‘αγγίζουν’ τον αναγνώστη με λεπτότητα. Πώς

γεννιούνται οι ιστορίες σας; Από παρατήρηση, βιώματα ή φαντασία;

Η παρατήρηση είναι συνήθως το πρώτο υλικό· μικρές σκηνές που περνούν

στα γρήγορα, ένας άνθρωπος που περιμένει στο λεωφορείο, μια κουβέντα

που άκουσα τυχαία. Αυτές οι στιγμές μένουν κάπως μέσα μου και αρχίζουν

να αποκτούν βάρος. Τα βιώματα έρχονται μετά, όχι απαραίτητα ως

αυτούσια γεγονότα, αλλά ως τρόπος να αισθανθώ πιο βαθιά αυτό που θέλω

να γράψω — μια αίσθηση, μια απώλεια, μια επιθυμία. Δεν χρειάζεται να

είναι κάτι δραματικό· πολλές φορές ένα πολύ μικρό συναίσθημα είναι

αρκετό για να στηρίξει μια ολόκληρη ιστορία. Και τέλος, υπάρχει η

φαντασία. Εκεί ολοκληρώνεται το ταξίδι. Μου δίνει την ελευθερία να πάρω

μια ρεαλιστική στιγμή και να τη μετακινήσω λίγο στο πλάι, να της δώσω

μια αλλόκοτη ή ονειρική διάσταση που φωτίζει αλλιώς την αλήθεια της. Στη

συλλογή μου, αυτή η εναλλαγή ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό

ήταν ο τρόπος μου να δω τον κόσμο πιο καθαρά. Είναι ένας συνδυασμός

που με βοηθά να μιλώ για το καθημερινό με μια δόση μαγείας και για το

φανταστικό με μια δόση αλήθειας.

 

Υπάρχει ένα κοινό νήμα που ενώνει τα διηγήματά σας; Κάτι που θέλατε

να αφήσετε ως “αίσθηση” στον αναγνώστη μετά το τέλος κάθε ιστορίας;

Νομίζω πως το κοινό νήμα είναι η προσπάθεια να φωτιστούν οι μικρές,

συχνά αθέατες συναντήσεις: με τους άλλους, με τον εαυτό μας, με κάτι

απρόσμενο που αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Ακόμη κι όταν

οι ιστορίες κινούνται στο φανταστικό, στον πυρήνα τους υπάρχει πάντα μια

πολύ ανθρώπινη ανάγκη για κατανόηση, εγγύτητα, αποδοχή. Αυτό που θα

ήθελα να μένει στον αναγνώστη, μετά από κάθε ιστορία, είναι μια αίσθηση

απαλής μετατόπισης — σαν να έχει αλλάξει κάτι ελάχιστα, αλλά

ουσιαστικά. Μια στιγμή αναστοχασμού, μια μικρή συγκίνηση, ή μια

αναγνώριση ενός συναισθήματος που ίσως δεν είχε ακόμη ειπωθεί. Δεν με

ενδιαφέρει να προσφέρω απαντήσεις· με ενδιαφέρει να ανοίξω ένα

παράθυρο. Αν ο αναγνώστης, κλείνοντας κάθε διήγημα, νιώσει ότι είδε τον

κόσμο λίγο πιο καθαρά ή λίγο πιο τρυφερά, τότε έχω εκπληρώσει τον σκοπό

μου.

 

Ο τίτλος «Η πρώτη συνάντηση» είναι ιδιαίτερα συμβολικός. Αναφέρεται

μόνο σε μία από τις ιστορίες ή εκπροσωπεί και την πρώτη “συνάντηση” του

κοινού με τη δική σας φωνή ως συγγραφέα;

Ο τίτλος λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Φυσικά αναφέρεται στο ομώνυμο

διήγημα, όπου μια συνάντηση –φαινομενικά μικρή, αλλά καθοριστική–

αλλάζει την πορεία των ηρώων. Όμως από πολύ νωρίς ένιωσα πως η φράση

αυτή δεν ανήκει μόνο σε μία ιστορία· αγκαλιάζει ολόκληρη τη συλλογή.

Κάθε διήγημα, με τον τρόπο του, κρύβει μια πρώτη συνάντηση: με έναν

άγνωστο, με μια μνήμη, με έναν φόβο, με μια πλευρά του εαυτού που

συνήθως αποφεύγουμε. Αυτές οι στιγμές, όσο αθόρυβες κι αν είναι, συχνά

σηματοδοτούν μια εσωτερική αλλαγή. Ήθελα ο τίτλος να κρατά αυτή την

αίσθηση του ξεκινήματος, του ανοίγματος. Και ναι – είναι και η δική μου

πρώτη συνάντηση με τους αναγνώστες. Ένας τίτλος που δεν μιλά μόνο για

τους ήρωες, αλλά και για μένα. Με αυτή την έννοια, Η πρώτη συνάντηση

είναι μια πρόσκληση· προς τους ήρωες, προς τους αναγνώστες και προς τον

ίδιο τον εαυτό μου.

 

Ποιο από τα διηγήματα της συλλογής ήταν για εσάς το πιο απαιτητικό

στη γραφή ή το πιο φορτισμένο συναισθηματικά; Γιατί;

 

 Από τα διηγήματα της συλλογής το πιο φορτισμένο συναισθηματικά ήταν

Τα φώτα της πόλης. Πρόκειται για μια ιστορία όπου το εξωτερικό σκηνικό

—η πόλη που φωτίζεται, που αλλάζει, που σε καταπίνει και ταυτόχρονα σε

γοητεύει— λειτουργεί σαν καθρέφτης της εσωτερικής κατάστασης της

ηρωίδας. Ήθελα να αποδώσω αυτή τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη

μοναξιά και στη δυνατότητα για σύνδεση, ανάμεσα στο φως και στη σκιά.

Επιπλέον μέσα σ αυτό το διήγημα υπάρχει ένα κομμάτι δικό μου, πιο

προσωπικό και λιγότερο εμφανές. Σε περιόδους που ένιωθα πως οι

ισορροπίες μέσα μου μετατοπίζονταν, παρατηρούσα τα Χριστουγεννιάτικα

φώτα όπως τα περιγράφει το διήγημα, παρηγορητικά και ονειρικά.

Πώς αποφασίζετε πότε μια ιστορία «τελειώνει»; Είναι δύσκολο να

κλείσετε ένα διήγημα χωρίς να το αφήσετε ανοιχτό σε ερμηνείες;

 

Για μένα, μια ιστορία τελειώνει όταν νιώσω πως οι ήρωές της έχουν φτάσει

εκεί όπου έπρεπε. Δεν ψάχνω το απόλυτο ξεκαθάρισμα, αλλά τη στιγμή που

η ιστορία έχει πει αυτό που ήθελε να πει. Είναι αλήθεια ότι συχνά αφήνω τα

διηγήματά μου λίγο ανοιχτά. Το κάνω συνειδητά, όχι για να δημιουργήσω

μυστήριο, αλλά για να αφήσω χώρο στον αναγνώστη να αναπνεύσει μέσα

στην ιστορία. Πιστεύω πως καθετί που βιώνουμε δεν έχει καθαρές

απαντήσεις· γιατί να τις επιβάλλω στη γραφή; Μου αρέσει όταν μια ιστορία

τελειώνει με έναν τρόπο που επιτρέπει την προσωπική ερμηνεία, χωρίς

όμως να καταλήγει ασαφής ή ατελής.

Θεωρείτε ότι το διήγημα έχει επιστρέψει δυναμικά στην ελληνική

λογοτεχνία; Τι αναζητά σήμερα ο αναγνώστης σε μικρότερες φόρμες;

 

Νομίζω πως ναι – το διήγημα έχει επιστρέψει, και μάλιστα με έναν τρόπο

πιο ώριμο και τολμηρό από παλαιότερα. Υπάρχει πλέον μια ολόκληρη γενιά

συγγραφέων που δουλεύει συνειδητά πάνω στη μικρή φόρμα, όχι ως

«δοκιμή» πριν το μυθιστόρημα, αλλά ως αυτόνομη επιλογή. Το διήγημα

έχει αρχίσει να διεκδικεί ξανά τη θέση του ως ένα πλήρες, πυκνό και

απολύτως ολοκληρωμένο είδος. Όσο για τους αναγνώστες, πιστεύω ότι σε

μικρότερες φόρμες αναζητούν κάτι διαφορετικό από αυτό που προσφέρει το

μυθιστόρημα. Αναζητούν ιστορίες που τους αγγίζουν γρήγορα, που

αφήνουν έντονο αποτύπωμα χωρίς να χρειάζονται μεγάλες εκτάσεις.

Θέλουν πυκνότητα, κίνηση, ατμόσφαιρα – και μια μικρή έκπληξη. Το

διήγημα μπορεί να δημιουργήσει έναν ολόκληρο κόσμο μέσα σε λίγες

σελίδες, κι αυτό έχει μια ιδιαίτερη δύναμη στην εποχή μας, όπου ο χρόνος

είναι κατακερματισμένος αλλά η ανάγκη για νόημα παραμένει βαθιά.

Πιστεύω επίσης ότι ο αναγνώστης σήμερα αγαπά τις μικρές φόρμες γιατί

του επιτρέπουν να επιστρέφει, να ξαναδιαβάζει, να “μένει” σε μια εικόνα ή

μια φράση. Το διήγημα έχει αυτή την ομορφιά: είναι σύντομο στη μορφή,

μα συχνά ανεξάντλητο σε όσα κουβαλά.

Ποιες συγγραφικές επιρροές κουβαλάτε, είτε από Έλληνες είτε από

ξένους δημιουργούς;

 

Είμαι βιβλιοφάγος από πολύ μικρή. Διαβάζω τα πάντα. Λατρεύω τους

κλασικούς συγγραφείς, οι φίλοι μου με κοροϊδεύουν για την αγάπη μου

στον Ντοστογιέφσκι και τη Τζέιν Όστιν, αλλά αγαπώ και σύγχρονους

συγγραφείς, όπως τον Καζούο Ισιγκούρο, τον Σαλμάν Ρουσντί κι έχω

μεγαλώσει με τον Ιούλιο Βερν, την Άλκη Ζέη και την Πηνελόπη Δέλτα. Η

λογοτεχνία του φανταστικού πάντα με ελκύει, όμως διαβάζω πολύ και

βιβλία σύγχρονης ιστορίας.

Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο αναγνώστης κλείνοντας το βιβλίο;

Υπάρχει κάποιο μήνυμα ή μια αίσθηση που επιθυμείτε να κρατήσει;

 

Δεν θα ήθελα να δώσω ένα συγκεκριμένο «μήνυμα», γιατί πιστεύω ότι κάθε

αναγνώστης συναντά μια ιστορία με τον δικό του τρόπο. Αυτό που θα

ήθελα όμως να μείνει είναι να αλλάξει λίγο ο τρόπος που κοιτάζει τον

κόσμο, έστω και για λίγο. Αν κάτι ενώνει τα διηγήματα, είναι η προσπάθεια

να φωτίσουν τις μικρές, συχνά αθέατες στιγμές που καθορίζουν τη ζωή μας:

μια συνάντηση, μια σιωπή, μια μνήμη, ένα βλέμμα. Θα ήθελα ο

αναγνώστης, κλείνοντας το βιβλίο, να αισθανθεί πως αυτές οι φαινομενικά

ασήμαντες λεπτομέρειες έχουν αξία, πως μέσα τους μπορεί να κρύβεται

κάτι πολύ ανθρώπινο και αληθινό. Κι ίσως, σε ένα δεύτερο επίπεδο, να

πάρει μαζί του την τρυφερότητα με την οποία προσπαθώ να δω τους ήρωές

μου. Αν ο αναγνώστης κλείνοντας την τελευταία σελίδα νιώσει λίγο πιο

ανοιχτός, λίγο πιο δεκτικός απέναντι στους άλλους –και απέναντι στον

εαυτό του– τότε το βιβλίο έχει πετύχει αυτό που ήθελα.

Υπάρχει κάποιο νέο λογοτεχνικό σχέδιο που ετοιμάζετε μετά την πρώτη

αυτή συλλογή; Θα συνεχίσετε το διήγημα ή θα δοκιμαστείτε και σε άλλη

φόρμα;

Ναι, ήδη δουλεύω πάνω σε νέο υλικό. Βρίσκομαι σε μια φάση εξερεύνησης,

όπου οι ιστορίες ακόμη διαμορφώνονται, αλλά αρχίζουν να αποκτούν τον

δικό τους ρυθμό. Δεν βιάζομαι να τις οριστικοποιήσω· θέλω να τους δώσω

τον χρόνο να αναπνεύσουν και να δείξουν τι πραγματικά ζητούν. Αυτό που

μπορώ να πω είναι ότι και πάλι ασχολούμαι με διηγήματα, αλλά σε ένα

ιστορικό πλαίσιο αυτή τη φορά.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμή και τη χαρά

να σας φιλοξενούμε στη σελίδα μας. Πριν ολοκληρώσουμε, θα θέλατε να

μας πείτε πού μπορούν οι αναγνώστες να σας βρουν και πώς μπορούν να

προμηθευτούν το βιβλίο σας;

Το βιβλίο μου εκδίδεται από τις εκδόσεις Bακχικόν και μπορείτε να το

βρείτε στο βιβλιοπωλείο των εκδόσεων και σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία.

Όσο για μένα, μπορείτε να με βρείτε στο mail μου, dgerassi@yahoo.gr .

Η πρώτη συνάντηση

Δήμητρα Γεράση

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΑΚΧΙΚΟΝ


Υπάρχουν, άραγε, μαγικά δαχτυλίδια; Μήπως έχετε δει κάποιο χόμπιτ στην Αθήνα; Μια κοπέλα συναντά στην Πάρνηθα έναν μονόκερο, ενώ στο Αιγαίο κυκλοφορεί μια γοργόνα. Τα βιβλία στην πίσω γωνιά μιας βιβλιοθήκης ζωντανεύουν, ένα άγαλμα εκπληρώνει ευχές, παλιές οικογενειακές φωτογραφίες και χριστουγεννιάτικα στολίδια επεμβαίνουν στην καθημερινότητά μας.

Στην Πρώτη συνάντηση, η Δήμητρα Γεράση μας προσφέρει, με μια δόση χιούμορ και μπόλικη φαντασία, εννιά ξεχωριστές ιστορίες με απρόσμενους ήρωες· πλάσματα από άλλους κόσμους που κυκλοφορούν ανάμεσά μας, παρατηρούν και αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους. Γι’ αυτό να κοιτάτε καλά γύρω σας! Από τη μια στιγμή στην άλλη η ζωή σας μπορεί ν’ αλλάξει για πάντα.

H ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Η Δήμητρα Γεράση γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε στο τμήμα Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ και εργάζεται ως φιλόλογος στη δημόσια εκπαίδευση. Έχει ασχοληθεί με τη μετάφραση, ενώ διηγήματά της έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά.

Η πρώτη συνάντηση είναι η πρώτη της συλλογή διηγημάτων.

#βιβλία #bookstagramgreece #διηγήματα #ΔήμητραΓεράση #ΗπρώτηΣυνάντηση #ΕκδόσειςΒακχικόν #newbook #booklover #GreekAuthors