ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΠΕΤΡΟ ΠΟΥΡΛΙΑΚΑ για το βιβλίο «Φυλακισμένη Αφροδίτη – Από τη Μήλο στο Λούβρο» από τις Εκδόσεις Πνοή

 

Καλημέρα σας,
σήμερα στη στήλη «Beauty Days with a Book» φιλοξενούμε τον συγγραφέα Πέτρο Πουρλιάκα και το βιβλίο του «Φυλακισμένη Αφροδίτη – Από τη Μήλο στο Λούβρο», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πνοή.

Ένα βαθιά ανθρώπινο και λυρικό μυθιστόρημα, ριζωμένο στη σκληρή ζωή της Μήλου, εκεί όπου η πέτρα, η φτώχεια, ο μόχθος και ο έρωτας συνυπάρχουν, και η ιστορία ενός τόπου μπλέκεται με τη μοίρα των ανθρώπων του.

Τι σας ενέπνευσε να γράψετε τη «Φυλακισμένη Αφροδίτη» και να επιστρέψετε

λογοτεχνικά στη Μήλο;

Πριν από πολλά χρόνια επισκέφτηκα το μουσείο του Λούβρου, στάθηκα για λίγο

έκθαμβος μπροστά στην Αφροδίτη και μ’ ένα σφίξιμο στην καρδιά, συνέχισα σε

άλλες αίθουσες. Δεν το είχα αντιληφθεί, αλλά μέσα σ’ εκείνες τις λίγες στιγμές η

πλανεύτρα θεά με είχε γραπώσει για τα καλά. Και δε χρειάστηκε πολύ χρόνο, αφού

και τον χρόνο τον ορίζει, τον κομματιάζει, τον αραιώνει και τον συμπυκνώνει κατά

όπως θέλει εκείνη. Γι’ αυτό κυβερνά ανεξέλεγκτα τον έρωτα. Πέρασαν τα χρόνια μα

δεν την ξέχασα. Πώς θα μπορούσα άλλωστε; Ο έρωτας και η Αφροδίτη δεν

φυλακίζονται κι όταν η ιστορία ενός έρωτα γίνεται κομμάτια, σαν από θαύμα σπάζει

σε μεγαλύτερα και ποτέ σε μικρότερα. Ένα τέτοιο μεγάλο κομμάτι βρίσκεται μέσα

στη «Φυλακισμένη Αφροδίτη» ελεύθερο και ανυπόμονο, να σμίξει και πάλι με τα

κιτρινόλευκα χώματα της Μήλος, μοσχοβολώντας θυμάρι και αλμύρα του Αιγαίου.

Αφροδίτη μας, σου χρωστάμε την πιο μεγάλη Συγνώμη που μπορεί να ειπωθεί.

Ο τόπος στο βιβλίο λειτουργεί σχεδόν ως ζωντανός οργανισμός. Πόσο

σημαντικός είναι ο ρόλος της Μήλου στην αφήγηση;

Μα είναι ζωντανός οργανισμός. Και μάλιστα, θα συνεχίσει να είναι και δίχως εμάς.

Αν η Αφροδίτη είναι η πρωταγωνίστρια του έργου, τότε η Μήλος είναι ολόκληρο το

θέατρο με το σανίδι του, τους θεατές που χειροκροτούν κι εκείνους που δεν

χειροκροτούν, εκείνους στα υψηλά θεωρεία, εκείνους που κυκλοφορούν στα ζόρικα

καμαρίνια, τον ταμία που μετράει τα γρόσια, κι εκείνους που περνούν απ’ έξω

ρίχνοντας μια κλεφτή ματιά στην αφίσα. Δίχως να το γνωρίζουν όλοι τους είναι

ηθοποιοί και υποκριτές, σε μια παράσταση δίχως τέλος αλλά με αρχή·

συγκεκριμένη αρχή.

Οι ήρωές σας κουβαλούν φτώχεια, φόβο και σιωπές. Πώς χτίσατε αυτούς τους

χαρακτήρες;

Εκείνοι μ’ έχτισαν. Πώς να σταθώ απέναντί τους; Πώς στέκεσαι απέναντι στον φόβο,

τη φτώχια και τη σιωπή; Ειδικά στη σιωπή. Το μόνο που μπόρεσα να καταφέρω

είναι να σταθώ για μια στιγμή –σαν εκείνη τη στιγμή που στάθηκα μπροστά της στο

Λούβρο – και να ακούσω τις σιωπές τους· και μου τα είπαν όλα· όλα.

 Στο έργο σας ο έρωτας παρουσιάζεται ως θαύμα που συχνά παραμερίζεται για

χάρη της επιβίωσης. Πόσο επίκαιρο θεωρείτε αυτό το στοιχείο;

Ο έρωτας είναι τόσο επίκαιρος όσο και η ιδία η ζωή. Πανάρχαιος, συγκολλητικός,

βιαστικός, δίχως όραση, που στο κάτω κάτω είναι μια αίσθηση ατελής. Ο έρωτας,

όμως, όταν μπει στον υλικό κόσμο παύει να υπάρχει απ’ το «νομικό καθεστώς» της

Δημιουργίας και τότε μεταμορφώνεται σε προικοσύμφωνο, προγαμιαίο συμβόλαιο,

τελετές, τελετουργίες, δαχτυλίδια, τυπικά, υποσχέσεις και υποσχετικές καθώς

ενδίδει στο ανθρώπινο νομικό καθεστώς. Σφαγή κι ανθρωποφαγία σ’ ένα πεδίο

μάχης άνισο από γεννησιμιού του.

Η γλώσσα σας είναι έντονα ποιητική και λαϊκή. Πώς επιλέξατε το ύφος της

αφήγησης;

Δεν το επέλεξα· με επέλεξε. Και αυτό συνέβη διαβάζοντας δεκάδες βιβλία και άλλα

τεκμήρια στην Εθνική Βιβλιοθήκη, σχετικά με την ιστορία της Αφροδίτης της Μήλου.

Μια ιστορία πέρα για πέρα αληθινή που κύλησε το 1820 λίγο πριν ξεσπάσει ο

απελευθερωτικός αγώνας των Ελλήνων καθώς πρόκειται για μια συγκυρία κάθε

άλλο παρά τυχαία. Μέσα από τα παλιά βιβλία άκουσα τους ανθρώπους της εποχής

και προσπάθησα να μιλήσω στη γλώσσα τους.

Υπάρχουν ιστορικά ή βιωματικά στοιχεία που επηρέασαν τη συγγραφή του

βιβλίου;

Τα ιστορικά στοιχεία, αδιαίρετα με τα βιωματικά, είναι πολλά, μα όπως συμβαίνει

πάντα, χρειάζεται προσεχτική μελέτη, επειδή εύκολα –πολύ εύκολα– μπορεί να

ξιπαστούμε. Οι εκδοχές των γεγονότων, με ασήμαντες μικροδιαφορές, είναι

καταγεγραμμένες σε επίσημες και ανεπίσημες επιστολές και βιβλία της εποχής

αλλά και μεταγενέστερων εποχών που αντέγραψαν τα παλιά ενώ άλλες φορές από

απροσεξία τ’ ανακατώσανε κι άλλες φορές όχι από απροσεξία τα γύρισαν τόσο

πολύ που η πώληση έγινε αρπαγή και το αντίστροφο. Βέβαια, εύκολα κανείς μπορεί

να ρίξει ευθύνες στον χωρικό εκείνο που την ξέθαψε μα και στους πρόκριτους του

νησιού που τον παρακίνησαν να την πουλήσει. Εύκολα μπορούμε και να τους

ηρωοποιήσουμε πως πάλεψαν μην τους φύγει το μάρμαρο ενώ ήταν άνθρωποι

αγράμματοι βρισκόμενοι σε διαρκή πόλεμο αιώνων με την πείνα και την ανέχεια σ’

έναν ξεχασμένο βράχο του Αιγαίου. Εύκολα καταδικάζουμε κι εύκολα ηρωοποιούμε

επειδή δε θέλουμε να παλέψουμε και να σκονιστούμε στην αρένα της ιστορίας, ενώ

μαλθακοί, ανήμποροι κι ανυπόφοροι, βλέπουμε αγώνες άλλων κι αλλοτινών

ανθρώπων κρίνοντας και ζυγιάζοντας, παραβλέποντας τους ανήφορους και τα

γκρέμια που διαβαίναν. Η Αφροδίτη πουλήθηκε· την πουλήσαμε. Εδώ και δυο

αιώνες αποτελεί το ενέχυρο της πλαστικής και άσκοπης ευδαιμονίας μας.

Τι συμβολίζει για εσάς η «Αφροδίτη» του τίτλου και πώς συνδέεται με τους

ανθρώπους του νησιού;

Η συγκριμένη θεά του έρωτα, η Αφροδίτη της Μήλου, είναι μαρμάρινη. Ένας λευκός

βράχος ξεριζωμένος απ’ τα λαγούμια της Πάρου σμιλεύτηκε και μεταμορφώθηκε

απ’ το νου και τα χέρια του μάστορα στη μορφή της γυναίκας που πάγωσε, ή

καλύτερα μαρμάρωσε, στον χρόνο με σφριγηλά στήθη και όχι αναγκαστικά

φιλήδονη, αγέλαστη και όχι αναγκαστικά λυπημένη, μα όμορφη. Αναγκαστικά

όμορφη. Η θεά του έρωτα ήταν τότε μια σπασμένη μαρμάρινη κοπέλα θαμμένη στα

χώματα της Μήλου και τώρα είναι συγκολλημένη και θαμμένη στο μαυσωλείο του

Λούβρου. Δεν συνδέεται μονάχα με τους ανθρώπους της Μήλου· συνδέεται με κάθε

άνθρωπο όπου κι αν ανασαίνει, σε όποια «Μήλο» κι αν βρίσκεται. Αυτή είναι μια

απ’ τις πολλές της υπερδυνάμεις.

Ποια μορφή ανθρώπινης δύναμης ή αντοχής θέλατε να αναδείξετε μέσα από

την ιστορία;

Όλες. Αφού δεν πρόκειται μονάχα για την ιστορία ενός αγάλματος αλλά για την

ιστορία του Έρωτα. Ο έρωτας, που τον κρατά η Αφροδίτη απ’ το χέρι, σεργιανάει

μες στους καπνούς, στις γωνιές και τα μισοσκόταδα, στα πλοία τα μοναχικά, στα

σπίτια τα «καλά» και στα σπίτια τα «κακά». Δε νοιάζεται για παράδες, ρούχα,

χρώματα, λαλιές, γελαστούς και μελαγχολικούς, ηλίθιους και ξυπνοπούλια,

λωποδύτες, καλοκάγαθους, δολοφόνους, αγγέλους και διάβολους. Υπερβατικά και

ιεραρχικά βρίσκεται πάνω απ’ όλους μας επειδή είναι δύναμη συγκολλητική του

σύμπαντος κι όχι στοιχείο.

Ποιο συναίσθημα θα θέλατε να κυριαρχεί στον αναγνώστη κλείνοντας το

βιβλίο;

Κάθε φορά που υψώνουμε κοινωνικά τείχη, κάθε φορά που τα «πρέπει» και τα

«καθωσπρέπει» μάς σφαλίζουν ανάμεσα σε κρυσταλλικές οθόνες και ανούσιες

κουβέντες, ο έρωτας έρχεται σαν νταής της παλιάς της Σμύρνης και μες στη ζαλάδα

του δίνει μια στο τραπέζι και το ξετινάζει απ’ τα συμπράγκαλα που μαζεύαμε για

χρόνους πολλούς και νομίζαμε πως έχουν κάποια αξία. Όχι, δεν θα ήθελα απολύτως

τίποτα από τον αναγνώστη. Αν εκείνος βρει έστω κι έναν κόκκο άμμου απ’ το νησί

που επιζητά μέσα στις λέξεις της «Φυλακισμένης Αφροδίτης» τότε καλό για εκείνον.

Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια μετά τη «Φυλακισμένη

Αφροδίτη»;

Δεν γνωρίζω. Αναμένω σαν δέκτης, ανυπόμονος και αδέξιος με ένα αίσθημα φυγής·

ας πούμε… σπειροειδώς περιστρεφόμενο και, ελπίζω, ανερχόμενο.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμή και τη χαρά να σας

φιλοξενούμε στη σελίδα μας. Πριν ολοκληρώσουμε, θα θέλατε να μας πείτε πού

μπορούν οι αναγνώστες να σας βρουν στα social media, καθώς και ένα email

επικοινωνίας, και πώς μπορούν να προμηθευτούν το βιβλίο σας;

Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε σε όλα τα βιβλιοπωλεία φυσικά ή ηλεκτρονικά. Όσο

για μένα, με μια μικρή αναζήτηση θα με βρει κανείς εύκολα σαν Petros Pourliakas.

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία.

1

«Φυλακισμένη Αφροδίτη – Από τη Μήλο στο Λούβρο»
ΠΕΤΡΟΣ ΠΟΥΡΛΙΑΚΑΣ
Εκδόσεις Πνοή

Σκληρή η ζωή εδώ πάνω στο νησί· πιο σκληρή κι απ’ την πέτρα. Επειδή η ζήση πρέπει να σπάζει την πέτρα σαν τη ρίζα, αλλιώς δεν θα μείνει κανείς. Μες στη φτώχεια, την αγραμματοσύνη και τον φόβο τους, αυτοί οι άνθρωποι παραμέρισαν εκπληκτικά θαύματα, όπως τον έρωτα, για να επιβιώσουν, λες και χρίστηκαν στα παρασκήνια του κόσμου κουβαλητές και αγωγιάτες. Ποιος θα κρίνει τον κυρ Θόδωρο που θέλει αργότερα ο γιος και τα εγγόνια του να μην πεινάσουν; Ποιος θα κρίνει την κερα-Κατερίνα που έχει τη θυγατέρα της κορώνα στο κεφάλι μη στάξει και μη βρέξει μ’ ολόκληρο τον κατακλυσμό να πέφτει στην δική της την πλάτη, στους δικούς της ώμους; Κάθε φορά που ο ξωμάχος ανεβαίνει φορτωμένος τα σκαλάκια του Κάστρου εκείνα αρχινάν κι ανεβαίνουν αντάμα του λες κι αυγατίζουν, και κάθε φορά που ο θαλασσομάχος ξεμακραίνει, το πέλαγο της επιστροφής βαθαίνει. Ξεροκόμματο στη μέση του πελάγου η Μήλος, με μια δαγκωματιά για λιμάνι, σ’ άλλη γωνιά κατακόκκινο με το αίμα, σ’ άλλη κίτρινο, κατακρίθινο ψωμί της παρακόρης, και σ’ άλλη κατάλευκο σαν τα μάρμαρα των παλιών, πολύ παλιών συγχωριανών τους.



#ΦυλακισμένηΑφροδίτη

#ΠέτροςΠουρλιάκας

#ΕλληνικήΛογοτεχνία
#ΙστορικόΜυθιστόρημα
#ΕκδόσειςΠνοή