ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΟΛΕΣΚΗ για το βιβλίο «Τα κλεμμένα σταφύλια» από τι Εκδόσεις Βακχικόν

Καλημέρα σας,
σήμερα στη στήλη “Beauty Days with a Book” φιλοξενούμε τον συγγραφέα Γιώργο Μολέσκη και το βιβλίο του «Τα κλεμμένα σταφύλια», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Βακχικόν.

Ένα μυθιστόρημα που μας μεταφέρει στην κυπριακή ύπαιθρο, σε μια εποχή ταραγμένη και καθοριστική, όπου η ενηλικίωση, η ιστορία και η προσωπική αναζήτηση πλέκονται με αλήθεια, ευαισθησία και εσωτερικό ρυθμό. 

 

Πώς γεννήθηκε ο χαρακτήρας του Όμηρου Αρτεμίου και τι αντιπροσωπεύει για

εσάς μέσα στο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής;

Το βιβλίο χτίστηκε πάνω σε αυτοβιογραφικά στοιχεία και προσωπικές εμπειρίες

που σημάδεψαν την παιδική και την εφηβική μου ηλικία. Έτσι ο χαρακτήρας του

κεντρικού ήρωα, του Όμηρου Αρτεμίου, είναι, κατά κάποιο τρόπο, ένα alter ego

του συγγραφέα. Ακόμη και το επίθετο Αρτεμίου είναι το πραγματικό όνομα το

παππού μου, που λεγόταν Αρτέμος και στο χωριό του κόλλησαν το Μολέσκης, ως

παρατσούκλι, γιατί έμοιαζε, όπως έλεγαν, με τον στρατηγό Κωνσταντίνο

Σμολένσκη,1843 – 1915, ο οποίος ήταν πολύ δημοφιλής στην Κύπρο. Είχε

μάλιστα και ένα άσπρο άλογο, όμοιο με το άλογο πάνω στο οποίο εικονιζόταν και

ο στρατηγός στις φωτογραφίες της εποχής. Το βιβλίο, αν και βασισμένο σε

προσωπικές εμπειρίες και βιώματα, περιέχει και κάποια στοιχεία μυθοπλασίας.

Έτσι η τριτοπρόσωπη αφήγηση με βοήθησε στη συγγραφή του έργου.

Η Λύση παρουσιάζεται ως ένας ζωντανός αλλά ταραγμένος τόπος. Πόσο

καθοριστικός είναι ο ρόλος του χωριού στη διαμόρφωση της ταυτότητας του

ήρωα;

Η Λύση είναι ένα κεφαλοχώρι στην κατεχόμενη σήμερα περιοχή της Μεσαορίας

και βρίσκεται μεταξύ τριών πόλεων, της Αμμοχώστου, της Λευκωσίας και της

Λάρνακας. Κατά την περίοδο του αγώνα του 1955 – 1959, είχε ένα σημαντικό

ρόλο. Εκτός από το ότι είναι το χωριό του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου, έδωσε στον

αγώνα εκείνο και άλλους νεκρούς. Στη διάρκεια, επίσης, των διακοινοτικών

ταραχών του 1963 – 1964 είδε και άλλους να ανθρώπους της να δολοφονούνται

από τους Τούρκους. Έζησε, επίσης, κατά τη διάρκεια της Βρετανικής κατοχής,

κατ’ οίκον περιορισμούς, συνάξεις των κατοίκων στο γήπεδο του χωριού,

βασανιστήρια και άλλα. Όλα αυτά είχαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του

κεντρικού χαρακτήρα του έργου, του Όμηρου Αρτεμίου, ο οποίος τα βίωσε όσο

έντονα μπορεί να τα βιώσει ένα παιδί.

Με ποιον τρόπο ο αγώνας της ΕΟΚΑ και τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας

επηρεάζουν τις προσωπικές επιλογές και τα διλήμματα των χαρακτήρων.

Το τέλος του αγώνα, που είχε ως στόχο του την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα

και κατέληξε σε μια μορφή ανεξαρτησίας, σ’ ένα κατά κάποιο τρόπο δικοινοτικό

κράτος, προκάλεσε ποικίλα συναισθήματα στον κόσμο, γέννησε κάποια

διλήμματα, τα οποία κορυφώθηκαν με τις διακοινοτικές ταραχές που ξέσπασαν

τρία χρόνια μετά. Όλα αυτά δεν μπορούσαν παρά να επηρεάζουν τις ζωές των

ανθρώπων με τρόπο κάποτε δραματικό, να γεννούν διάφορα διλήμματα και

προβληματισμούς σχετικά με την πορεία του τόπου. Όλα αυτά τα έζησε, με το δικό

του τρόπο και οι ήρωες του βιβλίου.

Η μετάβαση του Όμηρου στην Αμμόχωστο σηματοδοτεί μια νέα φάση ζωής. Τι

αλλάζει μέσα του μέσα από τη σκληρότητα της καθημερινής βιοπάλης;

Όνειρο του ήρωα ήταν, μετά τη αποφοίτησή του από το δημοτικό σχολείο του

χωριού του, ήταν να φοιτήσει σε γυμνάσιο στην Αμμόχωστο ή στη Λευκωσία,

όπως πολλοί από τους συμμαθητές του. Αντί αυτού βρέθηκε να εργάζεται, ως

μαθητευόμενος, σε μηχανουργείο στην Αμμόχωστο, σε μια πόλη όπου με τη νέα

τάξη πραγμάτων είχε αρχίσει ένας οικοδομικός οργασμός, ενώ η διαίρεση που

έφεραν οι συγκρούσεις του 1963-1964 ήταν ιδιαίτερα έντονη. Η μετάβαση του

ήρωα στην πόλη αυτή και η πρόωρη αναμέτρησή του με την καθημερινή βιοπάλη,

όπως και η εμπλοκή του σε μια παρακρατική οργάνωση, η οποία σημαδεύτηκε και

από ένα αιματηρό επεισόδιο, του δημιουργούν πολλά εσωτερικά διλήμματα, τον

οδηγούν σε μια κατάσταση επαναξιολόγησης της μέχρι τότε πορείας της ζωής του.

Οι πρώτες αγάπες και οι απογοητεύσεις αποτελούν κομβικά σημεία του βιβλίου.

Πώς λειτουργούν στη διαδικασία της ενηλικίωσης του ήρωα;

Όλα όσα συμβαίνουν στη ζωή του ήρωας τα βιώνει μόνος, χωρίς να έχει με ποιον

να τα μοιραστεί ή σε ποιον να τα εξομολογηθεί. Αυτή η επαφή με μια σκληρή

πραγματικότητα, η καθημερινή βιοπάλη, το όνειρο για μόρφωση που πάει να

γεννηθεί και γρήγορα πεθαίνει κάτω από την πίεση των πολιτικών γεγονότων,

είναι πράγματα που τον σημαδεύουν βαθιά και τον οδηγούν σε μια πρόωρη, κατά

κάποιο τρόπο, ενηλικίωση.

Πόσο σημαντική είναι η εσωτερική αναμέτρηση του Όμηρου με τον εαυτό του

για την τελική του ωρίμανση;

Αυτή η εσωτερική αναμέτρηση με τον εαυτό του αποτελεί, θα έλεγα, ένα κομβικό

σημείο στην πορεία του ήρωα προς την ωρίμανση και θα τον βοηθήσει στη

συνέχεια να προχωρήσει σε επιλογές που θα τον οδηγήσουν πιο κοντά στα νεανικά

του όνειρα και τους στόχους του.

Το μυθιστόρημα ισορροπεί ανάμεσα στο προσωπικό βίωμα και τη συλλογική

μνήμη. Πώς δουλέψατε αυτή τη λεπτή ισορροπία στη γραφή σας;

Αυτός ήταν ένα στόχος που έθεσα από την αρχή, από τη σύλληψη της ιδέας γι’

αυτό το βιβλίο, να εκφράσω, να περιγράψω προσωπικά βιώματα στο φόντο μιας

ιστορικής εποχής που σημάδεψε την πορεία του τόπου και χαράχτηκε βαθιά στην

ιστορική του μνήμη. Η προσπάθειά μου ήταν να συνδέσω την πορεία του ήρωα με

την ιστορία του τόπου και κατ’ επέκταση το προσωπικό βίωμα με το συλλογικό,

έτσι που το προσωπικό να συνδέεται άμεσα με το κοινωνικό, επηρεαζόμενο και

καθοριζόμενο ως ένα βαθμό από αυτό. Το πόσο τα κατάφερα θα το κρίνει ο

αναγνώστης.

Ο εσωτερικός ρυθμός και η αμεσότητα της αφήγησης είναι έντονα στοιχεία του

βιβλίου. Ήταν συνειδητή επιλογή από την αρχή;

Ήρθα στον χώρο της πεζογραφίας ύστερα από μια μακρά πορεία μέσα στην

ποίηση, όπου διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό ο τρόπος που μιλώ για τα πράγματα

και εκφράζω τις προσωπικές μου σκέψεις, εμπειρίες και συγκινήσεις. Δεν

μπορούσα να πω αυτά που ήθελα να εκφράσω εδώ με άλλο τρόπο. Αν κατάφερα

να δώσω ένα εσωτερικό ρυθμό στην αφήγηση, αυτό τι θεωρώ ως κάτι τι θετικό.

Πώς ήταν η συνεργασία σας με τις Εκδόσεις Βακχικόν για την έκδοση του

βιβλίου και τι θεωρείτε ότι πρόσθεσε αυτή η συνεργασία στο τελικό αποτέλεσμα;

Η συνεργασία μου με το Βακχικόν άρχισε το 2017 με την έκδοση του βιβλίου

διηγημάτων μου με τον τίτλο «Όταν ο ήλιος μπήκε στο δωμάτιο», το οποίο

κυκλοφορεί τώρα σε τρίτη έκδοση. Ακολούθησε η έκδοση του βιβλίου «Κάθε

Ιούλιο επιστρέφω», όπου μιλώ για τις εμπειρίες μου από τον πόλεμο του 1974, που

κι αυτό βγήκε τώρα σε δεύτερη έκδοση, δύο ποιητικών συλλογών και τριών

βιβλίων με μεταφράσεις ποίησης. Αυτό είναι το όγδοο βιβλίο μου που κυκλοφορεί

από το Βακχικόν. Οπότε δεν χρειάζεται να πω κάτι άλλο. Η συνεργασία μας είναι

πάντα δημιουργική, με τη σωστή επιμέλεια και την αρτιότητα των εκδόσεων, που

σίγουρα προσθέτουν στο τελικό αποτέλεσμα.

Τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης κλείνοντας το βιβλίο, τόσο για τον

Όμηρο Αρτεμίου όσο και για την εποχή που τον διαμόρφωσε;

Να μεταφερθεί για λίγο πίσω, στον τόπο και στο χρόνο και να περπατήσει στα

βήματα της ιστορίας μέσα από τα προσωπικά βιώματα του ήρωά του, του Όμηρου

Αρτεμίου και να μοιραστεί μαζί του το πάθος και τον αγώνα του να σταθεί όρθιος

μέσα σε αντίξοες συνθήκες.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμή και τη χαρά να σας

φιλοξενούμε στη σελίδα μας. Πριν ολοκληρώσουμε, θα θέλατε να μας πείτε πού

μπορούν οι αναγνώστες να σας βρουν στα social media, καθώς και ένα email

επικοινωνίας, και πώς μπορούν να προμηθευτούν το βιβλίο σας;

Το μέιλ μου είναι: g.moleskis@gmail.com

Υπάρχει και ένα ηλεκτρονικό site https://giorgosmoleskis.com.cy όπου ο

ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να βρει πολλά πράγματα σχετικά με τη

συγγραφική μου πορεία. Μπορεί, επίσης, να με αναζητήσει στο google με το

όνομά μου: Γιώργος Μολέσκης.

Το βιβλίο οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να το προμηθευτούν από τις εκδόσεις

Βακχικόν και τα βιβλιοπωλεία με τα οποία συνεργάζονται.

«Τα κλεμμένα σταφύλια»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΛΕΣΚΗΣ

Εκδόσεις Βακχικόν

Ο Όμηρος Αρτεμίου μεγαλώνει στη Λύση, ένα ζωντανό αλλά ταραγμένο χωριό της κυπριακής υπαίθρου, την περίοδο του αγώνα της ΕΟΚΑ και των πρώτων χρόνων της ανεξαρτησίας. Ανάμεσα στην ανασφάλεια της εποχής, τις δυσκολίες της οικογένειας και τα πρώτα σημάδια ενηλικίωσης, προσπαθεί να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του και να χαράξει τον δικό του δρόμο.

Πηγαίνοντας στην Αμμόχωστο για δουλειά, γνωρίζει τη σκληρότητα της καθημερινής βιοπάλης αλλά και τις πρώτες του αγάπες, τις απογοητεύσεις και τα διλήμματα που θα καθορίσουν τον χαρακτήρα του. Όσα βιώνει θα τον οδηγήσουν σε μια βαθιά προσωπική αναμέτρηση με τον εαυτό του και την πραγματικότητα της εποχής.

Με αμεσότητα και εσωτερικό ρυθμό, η ιστορία αποτυπώνει την πορεία ενός νέου προς την ωριμότητα, φωτίζοντας μια κρίσιμη περίοδο της κυπριακής ιστορίας με ευαισθησία και αλήθεια.