ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΕΛΕΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ για το βιβλίο «Κρητικό πιλάφι» από τις Εκδόσεις Πατάκη

Καλημέρα σας,

σήμερα στη στήλη “Beauty Days with a Book” φιλοξενούμε τη συγγραφέα Ελένη Γιαννακάκη και το βιβλίο της «Κρητικό πιλάφι», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη.

Ένα μυθιστόρημα που, μέσα από την προετοιμασία ενός οικογενειακού γεύματος, φωτίζει τις πιο ευάλωτες πτυχές της ανθρώπινης ψυχής. Με φόντο την κρητική γη και τις παραδόσεις της, η ιστορία εξερευνά τη μητρική αγάπη, τις οικογενειακές σχέσεις, την ενοχή, την απώλεια και τα δύσκολα ηθικά διλήμματα που συνοδεύουν τη ζωή. ✨

1.Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το μυθιστόρημα «Κρητικό πιλάφι»;

..Χωρίς να θέλω να πω ότι, ούσα απ’ την Κρήτη (όπου σχεδόν δυο ντουζίνες νέων ανθρώπων

χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο και αρκετοί άλλοι σακατεύονται, στον ΒΟΑΚ και μόνο ) δεν είχα

ποτέ μου σκεφθεί τι συνεπάγεται για μια μάνα ή ένα γονιό τέλος πάντων η απώλεια παιδιού ή

παιδιών, το δυστύχημα των Τεμπών με συγκλόνισε ακριβώς γιατί χάθηκαν μαζικά τόσοι νέοι

άνθρωποι. Παράλληλα, με προβλημάτισε η ποικίλη αντίδραση στο πένθος απ’ την πλευρά των

γονιών των θυμάτων: άλλοι προτίμησαν τη σιωπή και κλείστηκαν στον πόνο τους, κάποιοι

κατέβηκαν στους δρόμους διαδηλώνοντας για απόδοση δικαιοσύνης, κάποιος έκανε ακόμη και

απεργία πείνας και κάποια μάνα (η Καρυστιανού) έφθασε στο σημείο να ιδρύσει ακόμη και

πολιτικό κόμμα, με αφορμή το δυστύχημα, παρά το προσωπικό της πένθος. Αυτή η ποικιλία

αντιδράσεων μου έδωσε το έναυσμα να εμβαθύνω περισσότερο στο πως μπορεί να βιώνεται η

απώλεια παιδιού.

2.Γιατί επιλέξατε το γαμοπίλαφο ως κεντρικό συμβολισμό της ιστορίας;

 Το κρητικό πιλάφι είναι ένα ακρογωνιαίο θα έλεγα πιάτο τουλάχιστον στην δυτική Κρήτη καθώς

αποτελεί σημαντικό στοιχείο της κρητικής γαστρονομικής κουλτούρας και παράδοσης. Ως τέτοιο

προσφέρετο, και εξακολουθεί να προσφέρεται, στα γαμήλια τραπέζια, αν και παλιότερα

αποτελούσε στοιχειώδες (πρώτο ή κύριο) πιάτο οποιουδήποτε τραπεζιού. Το κρητικό πιλάφι εδώ

σηματοδοτεί συμβολικά την κρητική κοινωνία και παράδοση με τα ‘μαγειρέματά’ της, όπως επίσης

το γαμήλιο τραπέζι που ποτέ δεν θα απολαύσουν τα παιδιά της Αλεξάνδρας και το ρόλο του ρυζιού

(πέταγμα) στον ελληνικό γάμο πάντα, σε αντιδιαστολή με το σιτάρι των κολλύβων στα μνημόσυνα.

Ουσιαστικά εδώ η ηρωίδα κάνει μνημόσυνο στα παιδιά της στο τραπέζι και όχι στο νεκροταφείο

κάθε Κυριακή.

3.Πόσο σημαντική είναι η Κρήτη ως «χαρακτήρας» μέσα στο βιβλίο;

 Είναι σημαντική ως τόπος ολόκληρης της ιστορίας (και του ΒΟΑΚ), ως υπαρκτός χώρος

πραγματολογικά δηλαδή, αλλά και μεταφορικά, ως μια ιδιόρρυθμη διαχρονικά κουλτούρα που

διαμορφώνει χαρακτήρες, συνειδήσεις, προσωπικές επιλογές και τρόπους συμπεριφοράς.

4.Η Αλεξάνδρα καλείται να αντιμετωπίσει έντονες ενοχές. Πώς προσεγγίσατε ψυχολογικά αυτήν την ηρωίδα;

 Όπως προσεγγίζω όλους τους ήρωες και ηρωίδες μου: μέσω ‘προσομοίωσης’. Πιο συγκεκριμένα,

ως άνθρωπος (έχοντας ανθρώπινα καλωδιωμένο εγκέφαλο και συναισθήματα) και επίσης ως

γυναίκα, μάννα και Κρητικιά, μπορώ (μέχρι ενός σημείου, εννοείται) να φανταστώ τα

συναισθήματα μιας τέτοιας ηρωίδας στο δράμα που αντιμετωπίζει, όπως και τις πιθανές επιλογές

που δυνητικά θα είχε ώστε να χρησιμοποιήσω αυτήν που κατά τη γνώμη μου θα ταίριαζε

περισσότερο στην ιστορία μου.

5.Ποιο ήταν το πιο δύσκολο συναίσθημα που χρειάστηκε να αποδώσετε κατά τη συγγραφή;

 Το συναίσθημα του φόβου, της αγωνίας και ταυτόχρονα ίσως κάποια ενδόμυχης ελπίδας (που

σύντομα θα διαψευθεί) καθώς η Αλεξάνδρα οδηγεί προς το σημείο του δυστυχήματος.

6.Πιστεύετε ότι η μητρική αγάπη έχει όρια ή μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε τραγικά διλήμματα;

 Για μένα η μητρική αγάπη δεν έχει όρια - ακόμη και την ίδια μου τη ζωή θα έδινα αν κάτι τέτοιο

θα έσωνε, βοηθούσε ή απλώς βελτίωνε τις συνθήκες ζωής των παιδιών μου ή θα έκανα

οποιαδήποτε άλλη ενέργεια, που, εννοείται, δεν θα ήταν εις βάρος τρίτων ανθρώπων. Αυτά τα όρια

βέβαια δεν ξεπερνιώνται αβρόχοις ποσί κι εκεί ακριβώς βρίσκεται η κορύφωση του δράματος της

ηρωίδας μου: γιατί, παρότι ορθολογικός άνθρωπος η ίδια σ’ όλη της τη ζωή, παρέβη τον ηθικό (και

νομικό) κώδικα που οφείλει να εγγυάται το δικαίωμα της ζωής και της αυτοδιάθεσης του άλλου.

Με ποιο δικαίωμα δηλαδή πήρε πρωτοβουλίες για λογαριασμό του παιδιού της χωρίς να έχει τη

δική του συναίνεση; Τώρα μιλώντας για όρια ή για απουσία ορίων στη μητρική αγάπη, δεν θέλω να

γενικεύσω. Τις περισσότερες φορές οι αντιδράσεις όλων μας, ακόμη και οι πιο παρορμητικές, είναι

αποτέλεσμα χαρακτήρα και αρκετά συχνά περιρρέουσας κουλτούρας, άρα δεν μπορούν να

χωρέσουν σε στερεότυπα καλούπια.

7.Πόσο σας απασχολεί μέσα από τα έργα σας η θέση της γυναίκας σε μια παραδοσιακή και ανδροκρατούμενη κοινωνία;

 Νομίζω πως μέχρι τώρα έχει γίνει σαφές ότι η θέση της γυναίκας με απασχολεί αρκετά στα

περισσότερα βιβλία μου. Παρομοίως, ανισότητα που εκπορεύεται από κάποια διαφορετικότητα με

ενοχλεί εξ ίσου είτε αφορά θέματα φύλου είτε κοινωνικής τάξης, θρησκευτικών πεποιθήσεων,

εθνότητας ή χρώματος δέρματος. Το πρόβλημα γενικότερα είναι η εξουσία στις σχέσεις των

ανθρώπων και ποια πλευρά την διαχειρίζεται και την σφετερίζεται. Ποιος ή ποια θεωρεί πως έχει το

πάνω χέρι στην αντίστοιχη περίπτωση. Στο μυθιστόρημά μου Τα Χερουβείμ της μοκέττας για

παράδειγμα, ο θύτης είναι γυναίκα.

8.Υπάρχει κάποια σκηνή του βιβλίου που σας συγκίνησε ιδιαίτερα όσο τη γράφατε;

 Η σκηνή, νύχτα με τον αέρα να λυσσομανά έξω, όπου μέσα στο ενοχικό της παραλήρημα η

Αλεξάνδρα σκέπτεται πως θα ήθελε κάποιον, οποιονδήποτε, ένα ζεστό ανθρώπινο σώμα να την

αγκαλιάσει.

9.Ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που θα θέλατε να κρατήσουν οι αναγνώστες όταν κλείσουν το βιβλίο;

 Δεν είμαι της άποψης ότι η λογοτεχνία πρέπει να στέλνει μηνύματα παρά μόνο αν είναι αυτό

που λέμε ‘στρατευμένη’. Τουλάχιστον όσον αφορά εμένα, προσδοκώ με τα βιβλία μου να ανοίγω

έναν ‘διαλογο’ τρόπον τινά με τους αναγνώστες/στριες και να καταφέρουν να δουν την ιστορία, τις

συνθήκες που αυτή πραγματεύται, μέσα από μια εναλλακτική προοπτική και... τα συμπεράσματα

δικά τους! Άλλωστε το ιδιο βιβλίο μπορεί να έχει διαμετρικά αντίθετη απήχηση στους

αναγνώστες/στριες, να τανύζει διαφορετικές χορδές στον καθένα/μια.

10.Ετοιμάζετε ήδη το επόμενο συγγραφικό σας έργο και μπορείτε να μας αποκαλύψετε κάτι γι' αυτό;

 Το επόμενο το προετοιμάζω εδώ και κάποια χρόνια τώρα αλλά το έχω παρατήσει ήδη δυο

φορές για να γράψω τα δυο τελευταία μου. Οπότε καλύτερα να μη μιλήσουμε γι αυτό καλού κακού

προς το παρόν....

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμή και τη χαρά να σας φιλοξενούμε στη σελίδα μας. Πριν ολοκληρώσουμε, θα θέλατε να μας πείτε πού μπορούν οι αναγνώστες να σας βρουν στα social media, καθώς και ένα email επικοινωνίας, και πώς μπορούν να προμηθευτούν το βιβλίο σας;

Σας ευχαριστώ πολύ κι εγώ για τις εύστοχες ερωτήσεις σας! Δυστυχώς δεν διατηρώ social media

(εκ πεποιθήσεως) και το μέιλ μου είναι: yannakakisel@gmail.com

Το βιβλίο απ’ ότι γνωρίζω υπάρχει σε όλα τα βιβλιοπωλεία εκτός κι αν θέλουν να το προμηθευτούν

ηλεκτρονικά.

«Κρητικό πιλάφι»

ΕΛΕΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ

Εκδόσεις Πατάκη

Η Αλεξάνδρα, συνταξιούχος λυκειάρχης, που ζει αποµονωµένη σ’ ένα χωριό της Κρήτης, ετοιµάζει µε όλη της τη φροντίδα το κυριακάτικο γεύµα: θα την επισκεφθούν για φαγητό τα δυο παιδιά της, ο Θανάσης και η Σοφία. Στο µενού ξεχωρίζει το κρητικό πιλάφι, το περίφηµο γαµοπίλαφο.
Κατά τη διάρκεια των ετοιµασιών, αλλά και αργότερα, όταν πια τα παιδιά έχουν φύγει, η Αλεξάνδρα αναµοχλεύει και αναλογίζεται την περασµένη της ζωή, τις ευθύνες και τα σφάλµατα του παρελθόντος, σε µια απελπισµένη προσπάθεια να διαχειριστεί ορθολογικά τις ενοχές της για ένα γεγονός αβάσταχτο στην ίδια και φρικιαστικά αποτρόπαιο στα µάτια του κόσµου…
Το Κρητικό πιλάφι είναι ένα µυθιστόρηµα για τη µητρική αγάπη και την απώλεια, για τον ρόλο της συζύγου και της µάνας, της γυναίκας γενικότερα, σε µια ανδροκρατούµενη κοινωνία. Και, κυρίως, για τα συχνά τραγικά διλήµµατα του σύγχρονου ανθρώπου. Η Κρήτη, στο φόντο, πανταχού παρούσα, δίνει τον τόνο στην αφήγηση.

#bookstagramgreece #greekbooks #kritikopilafi #patakisbooks #beautydayswithabook